Nostalgische Wachtje bij Malieveld gebombardeerd

Bij het onvergetelijke bombardement in 1945 op het Bezuidenhout door de geallieerden, vielen de bommen ook buiten de getroffen wijk. De tragische bommenregen vernielde tevens panden aan het Voorhout en Prinsessegracht, waaronder het Provinciehuis, de Boskerk en het ernaast gelegen Bethlehemziekenhuis. Ook het nostalgische Wachtje kreeg enkele voltreffers.

Menig Hagenaar denkt nog met weemoed terug aan de tijd van vóór de oorlog, toen behalve de Haagse Dierentuin ook een ander – inmiddels verdwenen – monument was gelegen nabij het Malieveld: het Wachtje. Een schitterend gebouwtje, dat eens zo prachtig en fier aan de oude Koningsbrug, de latere Bosbrug, was gelegen. Het deed allemaal zo lieflijk aan, met het hertenkamp en de Koekamp. In het verleden was hier het begin van het Haagse Bos gelegen. Bij de Bosbrug verliet je de stad en kwam je in het bos terecht dat toen nog niet doorsneden werd door de Utrechtsebaan (A12).

Tolpost
Het Wachtje dateerde van 1827 en imponeerde door zijn neoclassicistische stijl met zijn stoere indrukwekkende Ionische zuilen aan de voorkant. Qua oppervlakte was het niet groot, maar het straalde wel een zekere grandeur uit. Den Haag kende diverse wachtershuizen, die als grensposten konden worden beschouwd met een militaire bezetting. Het leven van het oude Den Haag speelde zich grotendeels af binnen de singels en wie de stad binnenkwam of verliet passeerde een dergelijk tolhuis, waar ook accijnzen werden geheven. Op diverse strategische locaties waren ze te vinden, zoals aan het einde van de Denneweg aan de tegenwoordige Mauritskade, aan de Uilebomen tegenover de Nieuwe Uitleg, aan de Zuidwal, enzovoorts. Het bekendst is wel het nog immer bestaande huisje aan het einde van het Zieken hoek Rijswijkseplein, waar vroeger de grens met Rijswijk was.

Paviljoen
Stadsbouwmeester Zeger Reijers (1790-1857), die ook bouwheer van het Badhuis te Scheveningen was, was de architect van het Wachtje. Tijdens zijn verblijf, reizen en werkzaamheden te Rome en Parijs, moet hij beïnvloed zijn geweest door de grote bouwwerken, die hem er later toebrachten het legendarische Wachtje te scheppen. Bij het staatsbezoek van koning Leopold van België in 1938 die door burgemeester De Monchy bij het Wachtje werd verwelkomd, was het gebouw al van bestemming veranderd. Na de taak van grenshuis, zien we het als veredelde politiepost en na een korte leegstand kwam het pand in handen van de horeca-uitbaters Reuser en Smuldes die er in 1921 ‘Paviljoen het Wachtje’ in nestelden. Het werd een soort lunchroom, die graag door de Haagse semi-elite werd gefrequenteerd.

Sloopplannen
Al in 1928 bleek het Wachtje steeds meer een sta-in-de-weg te worden voor het alsmaar toenemende verkeer op de Bosbrug en de Koningskade. In de gemeenteraad komen stemmen op om het oude monument te slopen. Doch het rijk herinnerde de gemeente eraan dat het op de rijksmonumentenlijst stond en hun onvervreemdbaar eigendom was. Het rijk was hooguit bereid om het gebouw te verplaatsen. Door het toenemende verkeer zou het Wachtje steeds meer als overlast gelden. Toen het historische monument in 1945 ernstig werd beschadigd, was wederopbouw geen optie. In 1947 werden de restanten van de ruïne opgedoekt.

In 1985 kwam directeur Koolen van het bouwkundig bureau Kolpron met een plan tot herbouw in de groenstrook bij de Koekamp.

De welstandscommissie was akkoord, doch uiteindelijk is het Wachtje niet teruggekeerd tot verdriet van vele Hagenaars.

Hebt u ook leuke herinneringen aan of foto’s van het Wachtje?

Frans van der Helm
helmhuis@ziggo.nl

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann