Oeroude Haagse boekhandel Mensingh & Visser ter ziele

In 1698 stond een advertentie in de Oprechte Haerlemsche Courant, dat bepaalde boeken in Den Haag verkrijgbaar waren bij Gideon Backer. De boekhandel in de Schoolstraat was in de zeventiende eeuw opgericht en zou eeuwenlang vooraanstaande Hagenaars en bestuurders van zowel Hof van Holland als Haagambacht voorzien van allerlei soorten geschriften, boeken encyclopedieën en andere bedrukte papieren. In 1977 ging het gerenommeerde bedrijf ter ziele.

In 1679 begon Gideon Backer een boekhandel in de Schoolstraat, waar hij gedrukte bladzijden verkocht aan scholieren van het gymnasium, die daar dan zelf boeken van moesten maken. Het inbinden was toentertijd een vak apart en was niet voor de verantwoording van de boekhandelaar.

Backer was een gezien man en vooraanstaand lid van het gilde. Hij groette de prinsen van Oranje wanneer die in hun rijtuig langsreden door de stad. Maar ook kende hij de vreselijke tragedies rond de moord op de gebroeders De Witt. Schoonzoon Gerrit Winterswijk nam de zaak over.

In 1977 ging het bijna 300 jaar oude Haagse bedrijf op de fles. Kort ervoor had ze zich nog vol ijver gestort op de verkoop van schoolboeken. Waar eens de boekhandel mee was begonnen, werd uiteindelijk ook het tragische einde.

Vocalen
In de periode van 300 jaar gebeurde er veel in de boekhandelbranche, maar ook het publiek veranderde. De Haagse bevolking groeide in zowel aantal als ontwikkeling. Bestuursambtenaren van elders maakten hun opwachting in de residentie. De Hagenaars raakten ontwikkelder en leergieriger.

Gideon Backer had het allemaal niet kunnen bedenken. Zijn schepping zou drie eeuwen overleven! Hij bedacht de naam Vijf Vocalen, A E I O U. Zonder deze klinkers valt geen enkel woord te schrijven. Aan deze duistere klinkers dachten de oprichters bij het stichten van hun boekhandel.

Kneuterdijk
De Hagenaars kennen het bedrijf van Backer als boekhandel ‘de Vijf Vocalen’ of als ‘Mensing & Visser’, gevestigd aan de Kneuterdijk naast de deftige Bank Mees & Hope. Het monumentale pand werd in 1932 betrokken toen verhuisd werd vanuit de Wagenstraat nabij de Grote Marktstraat, waar de familie geruime tijd boven de zaak had gewoond.

De verhuizing vond plaats ten tijde van het 250-jarig bestaan van de firma. Juist in die tijd ging de omgeving op zijn kop en verrezen er allerlei gebouwen in de pas doorgetrokken Grote Marktstraat.

De familie Mensing maakte plaats voor de nieuwe eigenaar Visser, wat ook in de naam tot uiting kwam. In de boekenwinkel in de Wagenstraat regeerde Marie Jan Visser, die ook de stuwende motor was achter de verhuizing naar de chique Kneuterdijk. Overigens was hun behuizing – een schepping van Van Nieukerken – gebouwd in 1888.

Minder bekend is dat geruime tijd Maria Cornelia van Santen, weduwe van M. J. Visser, aan het roer van het bedrijf heeft gestaan. Haar man werkte halverwege de negentiende eeuw samen met de Mensings, alvorens de zaak over te nemen. De energieke weduwe stond bekend om haar grote daadkracht en volharding. Naast haar huishouden was ze tot het einde in de winkel te vinden, wat een geweldige opsteker was, omdat ze over veel ervaring beschikte. Ze wist het personeel te stimuleren en liefde voor het bedrijf bij te brengen. In 1908 kwam ze te overlijden en werd haar één na oudste zoon, Jan Visser, de nieuwe baas.

Heeft iemand nog leuke herinneringen aan de zaak?

Frans van der Helm
helmhuis@ziggo.nl

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann