Statig girokantoor op vriendelijk voetbalveldje

Het vertrouwde voormalige girokantoor is voor menig Hagenaar een begrip. Het sfeervolle kantoorpand heeft vele tientallen jaren dienstgedaan als gebouw van de Postcheque en Girodienst en bood generatieslang werkgelegenheid aan Haagse ambtenaren en ambtenaressen. De PCGD kwam als eerste gebruiker in de riante kantoorkolos, terwijl ze niet de eerste rechten hadden. Het fraaie gebouw was voor een ander bestemd!

De grens van Den Haag en Voorburg liep destijds over de Weteringkade en de Schenkkade. De Schenk en het nabijgelegen sluisje bij het Rijswijkseplein vormden een vertrouwde en aangename omgeving om te verblijven. De Schenk als scheidingswater met aan de ene kant Den Haag en aan de overzijde Voorburg. In 1907 annexeerde Den Haag de Binckhorstpolder en werden de weilanden langzaam bebouwd. De Weteringkade als eerst.

Vermogenden
Ondertussen ging in januari 1918 – dus honderd jaar geleden – de giro van start. De dienst had geen apart gebouw, doch de afhandelingen werden op de bijna 400 postkantoren van Nederland geregeld. Voor opening van een rekening was een minimale storting van 50 gulden vereist, de giroboekjes moesten apart worden betaald. Weldra hadden zich de eerste 4.700 rekeninghouders aangemeld, waaronder 629 industriëlen, 921 kooplieden, 266 winkeliers, 343 bank(filialen), 59 advocaten, 552 rijksontvangers, 147 artsen, enzovoorts. Duidelijk waren de vermogenden de eersten die een girorekening openden.

Buitenom
In de Van Speijkstraat 14 was ondertussen een soort centrale directie gekomen die toezicht hield op de girodienst. In 1918 verhuisden de directiebureaus naar de Zuid-Binnensingel (Buitenom) 216, waar ze tot 1923 waren gevestigd. Feit was dat de giro totaal niet goed liep en in 1923 zelfs een tekort kende van zeven ton. In de eerste jaren kende de giro veel bureaucratische rompslomp, omdat ieder postkantoor zijn eigen administratie had. Besloten werd in 1923 te centraliseren en de organisatie naar Belgisch voorbeeld in te richten, die het weer van de Duitsers hadden afgekeken. Uiteindelijk moest de volledige administratie dus in één gebouw gebeuren. Aan de Zuid-Binnensingel was daar de ruimte niet voor. Ofschoon geprobeerd is het naastgelegen pand van de vereniging Excelsior te annexeren.

Spaarneplein
Aan het Spaarneplein werd inmiddels druk gebouwd door de rijksoverheid om de Octrooiraad en het ‘bureau van den Industrieëlen Eigendom’ daar onder te brengen. Het kleine schoolgebouwtje met voetbalveld voor de straatjongens moest ervoor wijken. Het was het wat deftigere deel van de Rivierenbuurt. Met ook het schitterende gebouw van bierbrouwerij De Drie Hoefijzers in de Zwetstraat. De bouw was juist in 1921 begonnen en de Octrooiraad had al plannen om zich daar te gaan vestigen totdat de girodienst ging centraliseren. De Octrooiraad trok zich vriendelijk terug in een pand aan de Oostduinlaan, zodat de giro alsnog als eerste bewoner de exclusieve nieuwbouw kon betreden.

Vrouwen
De nieuw aangestelde directeur J. Lazonder nam enkele maanden de tijd om zijn personeel te installeren in het nieuwe gebouw, dat ontworpen was door rijksbouwmeester Daniël Knuttel (1857-1926). Bij de doorstart werden wel wat baantjes geschrapt en ging de nieuwe giro verder met 860 van de 1.140 ambtenaren. Er werd efficiënter gewerkt waardoor de betalingen sneller konden worden verricht. In 1923 had de girodienst de 100.000e rekeninghouder. Sindsdien ging het stroomopwaarts met het geldbedrijf en werkten er steeds meer mensen in vaste dienst. Opvallend veel vrouwen konden hier hun talenten benutten!

Heeft u gewerkt bij de giro?

Frans van der Helm
helmhuis@ziggo.nl

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann