Maranathakerk: van bouwpakket tot monument

In de wijk Duinoord staat de Maranathakerk. Op het eerste gezicht geen spectaculair gebouw, maar schijn bedriegt. De kerk is gemeentelijk monument geworden – en met reden. Bovendien is nu een boek verschenen dat de boeiende historie tot in detail vertelt.

Om de historie van de Maranathakerk te begrijpen, moeten we terug gaan naar de Tweede Wereldoorlog en de jaren daarna. Een groot deel van Den Haag was rond 1945 ontvolkt en gesloopt. Op last van de Duitse bezetter was de Atlantikwall aangelegd. Een groot gebied tussen Den Haag en Scheveningen was daarmee niemandsland geworden. Op dat terrein, aan de 2e Sweelinckstraat, verrees in 1949 een hervormde (protestantse) kerk. In die tijd was er grote behoefte aan nieuwe kerken. De dichtstbijzijnde grote kerk stond aan het Regentesseplein, maar daar zaten de bezoekers zo opgepropt, dat er boze brieven naar het bestuur werden geschreven door mensen die vanwege zuurstoftekort flauw waren gevallen.

Frits Eschauzier
Er was dus behoefte aan nieuwbouw. Nu waren er contacten met Zwitserland. Daar was de Wereldraad van kerken gevestigd, een organisatie die geld te verdelen had onder landen die sterk door de oorlog geleden hadden. Zo ontstond het plan om Den Haag aan een nieuw kerkgebouw te helpen. Dat werd een bouwpakket: een groot dak met gebogen houten spanten, houtwerk, ramen met glas erin, deuren enzovoorts. Alles keurig op maat gezaagd. Per trein werd de vracht naar Den Haag gebracht. Daar zorgde een ervaren architect, Frits Eschauzier, ervoor dat het dak uit Zürich werd ingepast in een nieuw, fraai gebouw. Voilà, de nieuwe kerk met ruim vijfhonderd zitplaatsen was een feit.

Pas tien jaar geleden is ontdekt waar dat ‘Zwitserse dak’ eigenlijk vandaan kwam. Het blijkt een prototype geweest te zijn van een serie noodkerken die dezelfde firma had geleverd aan verwoeste steden in Duitsland. In Duitsland zijn ruim veertig van deze noodkerken gebouwd. Ze lijken allemaal op de Maranathakerk, zij het dat ze iets kleiner zijn en dat de bouwwijze iets verschilt. In Duitsland moesten de muren worden gemaakt van het puin van de geallieerde bombardementen. De mensen moesten zelf de handen uit de mouwen steken; dat was goed om na de oorlog een nieuw gevoel van saamhorigheid te kweken. Maar de gelijkenis met Den Haag is verbluffend, ook al konden aan de Sweelinckstraat gewoon nieuwe bouwmaterialen worden gebruikt.

Het is opvallend dat iedereen, in Duitsland en in Den Haag, zo ambitieus was om na de bevrijding een nieuwe start te maken. De wereld kon opnieuw worden opgebouwd. Dat oorlogsverleden was ook de motivatie voor de Maranathakerk om enkele jaren geleden mee te werken aan de herinneringsroute Atlantikwall voor fietsers en wandelaars door Duinoord en andere wijken. Begrippen als vrede, hoop en geloof in de toekomst zijn constante aandachtspunten bij haar activiteiten.

Op vrijdag 7 september van 16 tot 17 uur viert de Maranathakerk de monumentenstatus met een feestje: een mini-symposium met Claartje Kruijff, psycholoog en ‘theoloog des vaderlands’, met columnisten en met muziek. De toegang is vrij.

Jan Goossensen
jangoossensen@ziggo.nl

Boek over historie van Maranathakerk
Over de boeiende historie van de Maranathakerk wordt op het symposium een boek gepresenteerd, Een nieuw begin in Den Haag. 70 jaar Maranathakerk 1949-2019. Schrijver is Jan Goossensen. Uitgever is De Nieuwe Haagsche. Het is verkrijgbaar in de boekhandel, via bol.com en bij de kerk.

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann