De groengele HTM-bussen Kromhout-Verheul TB-6C

Hartelijk dank voor de prachtige artikelen in De Oud-Hagenaars van 20 februari 2018 over de geelgroene HTM-bussen en van 20 maart 2018 over de geelgroene HTM-trams. Naar aanleiding daarvan iets over de groengele bussen van de HTM en m.n. die van het type Kromhout-Verheul TB-6C.

In mijn jeugd heb ik in de vijftiger jaren van de twintigste eeuw dikwijls gereisd op buslijn D van de Haagsche Tramweg Maatschappij (HTM). Deze buslijn kreeg vanaf 1 november 1955 een nummer i.p.v. een letter, namelijk: 19. Deze buslijn werd in de jaren vijftig bediend door de bussen van Kromhout-Verheul TB-6C.

Staan
In dit type bus heb ik als kind vaak gezeten, vaker nog: gestaan! Want de bus was vaak erg vol. En: ‘Opstaan voor iemand, misstaat niemand’, zo was op de ruiten geplakt. Voor oudere mensen stond je op. En zeker voor gehandicapten. Gelukkig zijn er ook nu nog mensen, die dat doen.

Ik herinner me nog dat de chauffeur plotseling hard moest remmen, maar dat gaf niet want we stonden allemaal tegen elkaar en werden als koekjes in een trommel tegen elkaar gedrukt om daarna weer terug te veren.

‘Een kind hangt aan de deur!’
Ook stond ik nogal ‘ns tegen de middendeuren aangedrukt. Het is ‘ns gebeurd, dat een kind nog aan het uitstappen was en de deuren dichtgingen zodat zijn arm nog binnen was. Wij zetten het allemaal op een roepen: “Chauffeur, stoppen! Een kind hangt aan de deur!” Gelukkig deed de chauffeur dat meteen. Zulke dingen onthoud je als kind.

We gingen ook wel ‘ns met buslijn P, bediend door bussen van Kromhout-Beijnes of Kromhout-Werkspoor TB-5, naar ‘de stad’. Maar als kind vond ik bus D mooier. De motor maakte niet zoveel lawaai en de bus reed zoevender.

‘Heb u nog boekies?’
Vaak speelde ik als kind bij de bushalte op de hoek van de Kamperfoeliestraat en de Loosduinseweg: “Chauffeur, heb u nog boekies?” en dan gooide hij z’n lege boekjes (met alleen de strookjes erop, zonder kaartjes uiteraard) naar buiten. En dan ging je met je vriendjes ruilen, zodat je van elke soort wat had (enkele reis, retourtje, overstap-, kinderkaartje, enz.). De chauffeurs waren altijd heel aardig. Nu denk ik wel ‘ns: hadden we de ‘boekies’ maar bewaard! En ook denk ik wel ‘ns: moest de chauffeur dan niet via de boekjes aantonen hoeveel kaartjes hij had verkocht? Hoe dan ook: het was een leuke tijd.

De bussen van Kromhout-Verheul TB-6C maakten diepe indruk op mij. Het waren “mijn” bussen. Het is een soort thuiskomen. Als ik het woord HTM lees of hoor, maak ik altijd onmiddellijk de associatie met dit bustype. Vandaar juist voor die bussen mijn (nostalgische) interesse.

Schakelde enorm zwaar
Dit type bus (in de Haagse kleuren groen en geel) was in de jaren vijftig van de vorige eeuw mede-bepalend voor het aanzicht van Den Haag. Helaas is er niets meer van over. En ook is er weinig over gepubliceerd. Ik vond en vind dit nog steeds een mooi bustype, ook al stuurde en schakelde de bus enorm zwaar. Zo vlak na de oorlog werden de bussen nog zo gemaakt, tenzij er veel kosten aan gespendeerd werden.

Vandaar, dat ik heb geprobeerd over dit type bussen te verzamelen, wat nog te verzamelen valt op mijn blogspot. Als het u interesseert, kunt u dat zien op: www.kromhout-verheul-tb-6c.blogspot.nl. Voor correcties en aanvullingen houd ik mij aanbevolen.

Graag zou ik ook de maten van dit bustype weten, opdat er een model van gemaakt kan worden.

Bram de Kieviet
abrahamjochem@gmail.com

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann