Buitenlandse kinderen in de Velpsestraat

Bij het doorbladeren van ons oude fotoboek kwam ik bijgaande foto’s tegen en daarbij kwamen ook de herinneringen. Al kort na de oorlog, toen Nederland nog in opbouw was en er veel woningnood was, waren er transporten van kinderen uit Oost-Duitsland en Oost-Oostenrijk naar Nederland, omdat wij het beter hadden dan zij.

In 1948 bestond ons gezin uit drie personen: vader, moeder en ik, dochter van 4 jaar oud. Wij woonden op een bovenhuis in de Velpsestraat. Daar hadden we vier kamers, een kamer-en-suite, twee slaapkamers en een keuken. Geen badkamer en geen centrale verwarming. Alleen een kachel in de woonkamer. Toch vonden mijn ouders dat ze een Oostenrijks meisje, dat het slecht had, konden opvangen. Er werd voor haar komst een stapelbed gehuurd of geleend en dat werd in plaats van mijn gewone bed op mijn kamertje gezet.

Zuiderpark
Gretl kwam in winter 1949, waarvan hier een foto met mij in het nabijgelegen Zuiderpark bij een paddestoel, die de weg wijst naar de vogeltuin, de theetuin, het openluchttheater, de hertenkamp, speelplaats Ot en Sien en naar de trams/bussen 13 en 15.

Ze kwam uit Niederösterreich, ten oosten van Wenen, dat van 1945 tot 1955 in Russische handen was. Oostenrijk was net als Duitsland in die tijd verdeeld over de geallieerden. Gretl’s vader was aan het eind van de oorlog omgekomen en haar moeder zat met vijf jonge kinderen in twee kamers, waarvan er één ook de keuken was en de andere geen ramen had. Stromend water en de wc waren buiten. Omdat haar vader protestant was geweest, kwam Gretl met een protestants transport naar Nederland. De kinderen kwamen met een grote trein met houten banken uit Wenen. Veel van die kinderen huilden, maar Gretl vertelde vol trots, dat zij nooit gehuild had. Zij was toen ruim 6 jaar oud, en ze heeft omdat ze drie wintermaanden in Nederland was, haar schooljaar over moeten doen.

Het klikte erg goed tussen haar en ons en later is ze nog vaak in de zomervakantie geweest met zo’n zelfde transport. Ook nadat ik een broertje had gekregen, was er plaats voor haar en geld om haar te voeden en te kleden. In 1954 trouwde mijn oom en daar waren Gretl en ik bij, zie de foto met mijn moeder, waarschijnlijk in het stadhuis in de Javastraat.

Toen ze 15 jaar werd, mocht ze niet meer met het transport mee.

Wel hebben we nog twee jaar haar jongere zus in de zomermaanden ontvangen. Zij was eerst met een rooms-katholiek transport mee geweest naar Nederland, omdat haar moeder katholiek was, maar ze kwam liever bij ons.

In latere jaren hebben wij nog veel contact gehad met dit gezin. Wij gingen in vakanties in Oostenrijk langs en werden dan onthaald en zij kwamen voor een huwelijksfeest van mijn ouders naar Den Haag.

Slaapplaatsen
Op de derde foto staat mijn kleine buurmeisje met Waltroud en Gisela. Dat waren twee meisjes uit het Oosten van Duitsland, die ook een winter in de Velpsestraat, waar de foto is genomen, hebben gelogeerd. Ze sliepen apart bij twee gezinnen, die in dezelfde kleine etage-woningen woonden, beiden met twee zonen. Hoe ze daar de slaapplaatsen hebben opgelost, weet ik niet. Het was toch heel bijzonder dat zo veel Nederlanders vlak na de oorlog de kinderen van de voormalige vijanden wilden helpen.

Weet iemand meer over die transporten? Wie kwam op dat idee?

En is er nog iemand, die contact heeft of had met zo’n buitenlandse familie?

Anje Hoekema
anjetig@gmail.com

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann