De Houtrusthallen

Een bekend gebouw voor vele oudere Hagenaars en Hagenezen. Dit artikel is een nostalgische herinnering aan de vele activiteiten die er o.a. hadden plaatsgevonden tussen 1937 en 2000.

Houtrust was in het verleden een landgoed, waar de bezitters zomerse rust en ontspanning zochten, ver van die stinkende grachten in de benauwde stad. In 1833 kwam het in koninklijke handen. Voor koning Willem II was het een uitbreiding van zijn jachtterrein en voor zijn familie een mooi wandelgebied op de uitlopers van de duinen. Bij zijn overlijden erfde zijn dochter Sofie deze landerijen, waar ze nog wel eens kwam, als zij vanuit Weimar – waar zij Groothertogin was – haar familie in Den Haag bezocht. Maar het gemeentebestuur zocht ruimte voor zijn stadsuitbreiding en kocht het ruim elf hectare tellende terrein in 1908 en gaf het in 1910 een sportbestemming.

De architecten Arie van Eck en A.H. van Leeuwen kregen de opdracht er een sporthal neer te zetten op het gedeelte tussen de Segbroeklaan en de Houtrustweg. Eigenlijk waren het twee hallen naast elkaar, die door een verplaatsbare tussenwand van elkaar gescheiden konden worden. Zij waren ieder 100 meter lang, 50 meter breed en 15 meter hoog. Na de entree vormde een enorme halfronde zaal aan de voorkant de Rotonde met bar, waar allerlei activiteiten konden plaatsvinden, zoals recepties, dansavonden, vergaderingen, etc. In 1937 werd het gebouw geopend door koningin Wilhelmina.

Naast de indoorsporten dienden de hallen ook als tentoonstellingsruimten en werd er de eerste overdekte kunstijsbaan gevestigd: de Hokij (Haagse Overdekte Kunst IJsbaan). Van september tot maart kon je er schaatsen. Hier trainden in latere jaren onze schaatskampioenen Sjoukje Dijkstra en Joan Haanappel. Maar ook ondergetekende heeft er met zijn Wassenaarse klassen geschaatst. Zijn schoolbestuur huurde de ijsbaan voor een aantal uren in de ochtend af en dan hadden we de baan voor ons zelf alleen. Wat een luxe!

Het is ondoenlijk alle activiteiten in de Houtrusthallen te memoreren, maar enkele wil ik hier noemen. Zoals de Pasar Malams, de Indische markt, die er jaarlijks gehouden werd. Heel gezellig met Indisch eten en drinken en genieten van de exotische optredens. Mijn kleren hielden de bakgeuren nog dagenlang vast. Later verhuisde de Pasar naar het Malieveld en heet nu Tong Tong Fair. De Damesbeurs, waar de heren ook welkom waren – en ik er een koekenpan heb gekocht. Verder de Popconcerten van de Golden Earrings, de Stones, Louis Armstrong en de manifestaties van de Ambonezen, die weleens uit de hand liepen.

In de Tweede Wereldoorlog hield Mussert er zijn toespraken voor onze NSB’ers. Maar ook de Paus heeft er gesproken. Zelf heb ik in het restaurant De Rotonde de uitslagavonden van het Haagse Amateurtoneel meegemaakt en er wel eens een prijsje in ontvangst genomen. Deze halfronde ruimte leende zich voor allerlei activiteiten, zoals recepties, dansavonden, feesten en dergelijke. Verder waren er in de grote hal concerten van o.a. ons Residentieorkest en The New York Philharmonic o.l.v. Leonard Bernstein. Berucht was de Haagse Beatnach in 1980.

Kortom, voor iedere stadsgenoot was er wel iets te doen, te beluisteren of te bekijken. Tot er in 2000 betonrot in de dakconstructies werd geconstateerd en het hele complex gesloopt moest worden. Een nieuwe, kleinere sporthal werd geopend in 2005, alsmede een buitensportveld. En er werden dure appartementen gebouwd, die moeilijk te slijten waren. Maar de grote manifestaties waren voorgoed verleden tijd…Zoals burgemeester Wim Deetman memoreerde: Het was een afscheid van een Haags tijdperk.

R.J. Rueb, dichter en journalist, schreef er een nostalgisch vers over.

De hallen, de Rotonde, de toren, die fraaie toren
Strak penetrerend in de grauwe lucht
Al jaren is het er stil
Werd er af en toe hardgelopen
Of ritmisch gegymnastiekt.

Maar laatst, plots, uit het niets
Doemde Houtrust op in mijn gedachte
Zo maar, het gebouw, glorieus.
Het was er druk, heel druk. En het regende.
Het regende op drommen mensen.

Ik keek op mijn horloge
En zag dat het 1980 was.
Flashback van de Beatnach.
Weemoedige herinneringen aan de goede tijden
Van Haags beatmuziek en sixties cultuur.
Muzikanten van middelbare leeftijd in
Uitbundige fossiele gezelligheid.

Nu niets meer- een leeg gebloed stuk beton
Met een nostalgische zweem
En een stugge schimmellucht.
Ten dode opgeschreven…

Hout Rust Zacht…

Barend Jan Donker
lindenf@planet.nl

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann