Asbakjes door de jaren heen (deel 3)

De aardewerkfabrieken in Maastricht waren uiteraard haantje de voorste bij het maken van reclame op asbakjes. De Société Céramique bracht een asbakje uit op eigen naam en beeldmerk, maar stimuleerde ook haar afnemers, zoals de firma’s Peck & Co, Joh. Coppens en Grisard uit Luik deze vorm van reclame te voeren.

In deze reeks valt het bakje van Peck op vanwege de aparte vormgeving. Peck & Co was een van de bekendste en oudste sanitair-firma’s in Amsterdam.

Maar de echte uitschieter kwam van de Sphinx (Petrus Regout): het Sphinx-asbakje naar een ontwerp van Charles Vos, gemaakt in alle kleuren en vooral pasteltinten. Naast het bekende model was er ook een lage “voorovergebogen” sphinx.

De Sphinx is een beeld uit Egypte met het lijf van een leeuw en het hoofd van een mens.

Voor de clientèle van de sanitair-winkels werden als geschenk mini-wasbakjes c.q. asbakjes gemaakt.

Binnen de “aardewerkfamilie” verschenen nog twee opvallende asbakjes.

Alfred Regout richtte in 1888 de vloertegelfabriek REMA op. Het bedrijf werd later overgenomen door Mosa.

Regout maakte voor Alfred een klein asbakje. Klein? Ja, het had een doorsnede van maar 12,5 centimeter, maar bood ruimte aan 12 (brandende) sigaretten! De ruimte werd gezocht in de diepte, die was 6,5 centimer! Het was met recht een asBAK.

Het andere bakje werd uitgegeven bij gelegenheid van het 12,5-jarig jubileum van de V.B.S.C. Deze afkorting staat voor ‘Verenigde Bedienden Société Céramique’, een vereniging van administratief personeel op de fabriek.

Tekst loopt door onder foto’s

SAMSUNG CAMERA PICTURES
SAMSUNG CAMERA PICTURES
SAMSUNG CAMERA PICTURES

SAMSUNG CAMERA PICTURES
SAMSUNG CAMERA PICTURES
SAMSUNG CAMERA PICTURES
SAMSUNG CAMERA PICTURES
SAMSUNG CAMERA PICTURES

SAMSUNG CAMERA PICTURES

SAMSUNG CAMERA PICTURES
SAMSUNG CAMERA PICTURES
SAMSUNG CAMERA PICTURES
SAMSUNG CAMERA PICTURES

 

In het midden staat de Leeuw, die voor komt op het langst gevoerde merkstempel van de SC. Collegialiteit en 2 schuddende handen staan symbool voor hun boodschap: vriendschap.

Een zoon van Petrus Regout (Louis) wilde porselein maken i.p.v. aardewerk en begon voor zichzelf in 1883 onder de naam Mosa-Maastricht.

Ook de MOSA zag brood in de fabricage van asbakjes maar deed dit op een zeer artistieke wijze. Zo maakten ze in de jaren twintig, beeldjes van de Zweedse stripfiguur uit de Haagsche Courant ‘Adamson’.

Het manneke is gezeten op een bak met de voetjes in… een asbakje! Soms heeft hij een hoge hoed, soms een kale kop, maar altijd een sigarenpeuk tussen de lippen.

Ook maakten ze een beeldje van Mickey Mouse, gezeten op een asbakje. Mickey is van oudsher een Amerikaans stripfiguurtje. Hij was zeeman en heette oorspronkelijk “Steamboat Willy”. Hij is een stripheld, die bij verzamelaars in de VS nog steeds razend populair is en menig Mosa-beeldje is inmiddels daarheen geëxporteerd. Hij zit hier koket met gekruiste beentjes op een voetstuk van een asbakje en speelt gitaar.

De maraboe, een reigerachtige vogel uit Azië/Afrika zit ook pontificaal op een asbakje. Hij komt voor in verschillende kleuren.

Deze bakjes zijn bij de verzamelaar aanmerkelijk duurder dan de standaard-asbakjes, die men in de huiskamer, het restaurant of het café vindt.

Uiteraard heeft de Mosa ook “Delftsblauwe” asbakjes gemaakt, geheel in de trant van de vele souvenir-“dingetjes”.

Twee bijzondere asbakjes van de Mosa kennen we slechts van foto’s.

De linker, van de Vereenigde Kalimaatschappij in Amsterdam toont in het midden vijf “zakken” met chemicaliën. Heel grappig.

Op het andere bakje staat gedrukt: ‘porseleinfabriek Mosa Maastricht’ en heeft in het midden een lege ruimte. Wat heeft daar gestaan? Wie het weet, mag het zeggen.

Wim en Anke Meershoek
w.meershoek@hetnet.nl
0348-4728573

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann