Volksdansen populair bij jeugdvereniging

Zolang de mensheid bestaat, heeft zij gedanst en heden ten dage danst zij nog. De oerdans ontwikkelde zich in de loop der tijd tot diverse dansvormen, zoals de hofdans onder Lodewijk de 14e, waaruit het ballet ontstond, de volksdans op traditionele liederen en bij behorende muziek en de moderne dans, waaruit het gehops van de discodans is gegroeid.

In de jeugdverenigingen werd de volksdans populair. Oorspronkelijk ontstaan in de Duitse Wandervögel, werd het volksdansen na de Eerste Wereldoorlog ook in Nederland geïntroduceerd. Het begon met het bewegen op de maat van gezongen liederen. Daarbij kwamen later instrumenten als de accordeon, de fluit, de gitaar en of andere mobiele muziekinstrumenten. Toen werden de dansen en liederen vastgelegd op de grammofoonplaat, de bandrecorder en de cassettebandjes.

Iedere streek en volk heeft zijn eigen danscultuur. Om die te leren kennen waren ‘dansmeesters’ onontbeerlijk. Men kon het leiderschap leren bij twee landelijke organisaties: de Nederlandse Volksdans Stichting (N.V.S.) en de Nederlandse Volksdans Vereniging (N.V.V.). De eerste bepaalde zich alleen tot de Engelse dansen, terwijl de tweede dansen van over de hele wereld beoefende. Ik ben van beide organisaties lid geweest en heb de leidersopleidingen gevolgd.

Wat trok mij nou zo aan in het volksdansen?

Ten eerste is het vrij gemakkelijk te leren onder deskundige leiding. Verder is het een sociale bezigheid. Je danst met steeds verschillende mensen, in tegenstelling met de z.g. moderne dans. Ook is het een goede lichaamsbeweging. Je hele body is actief. Het ritme- en maatgevoel worden getraind en het is heerlijk om te doen in een gezellige sfeer.

De beide landelijke volksdansverenigingen hadden afdelingen in de meeste grote steden en op het platteland. Zij organiseerden landelijke dansweken door het hele land. Daarvan heb ik er vele bezocht. Eerst als deelnemer en later als leider. Hier volgen enkele ervaringen.

Een gereformeerde jeugdvereniging vroeg mij een volksdansavond te komen leiden. Bij aankomst bleek men niet te weten wat de leden te wachten stond. Dames op hoge hakken met vesten en jasjes en heren met colberts en stropdassen. Na de eerste paar dansen vlogen die lastige kleren en schoenen uit!

Bij een andere club werd de avond geopend met gebed en gezang en zaten de ‘bokken’ gescheiden van de ‘schapen’. Daarna werden de stoelen opgeruimd en kon het dansen aanvangen. Aan het einde van het dansfeest werd de zaal weer als in het begin ingericht en werd er o.a. gebeden: ‘Heer, vergeef ons dat wij vanavond in zonde hebben doorgebracht’. Waar ik dus bij zat…

Een overenthousiaste danser hief onder het dansen een been plotseling zo hoog op, dat een nietsvermoedende dame er tegen op botste en haar neusbeentje brak. Een pijnlijk ongeval.

Zelf heb ik eens bij het Engelse zwaarddansen met mijn zwaard een lamp van het plafond geslagen. Rinkeldekinkel… Gelukkig niemand gewond.

Omdat ik met mijn leerlingen op school ook wilde dansen, heb ik een cursus kinderdans gevolgd. Behalve in de gymzaal danste ik met de kinderen bij mooi weer op het speelplein, onder de jaloerse blikken van de andere klassen.

Hoogtepunten waren de volksdansbals. Dan kwamen de afdelingen, in dit geval de Haagse, bij elkaar en werd er bij live muziek onder leiding van een dansmeester(es) gedanst. Hij of zij riep tijdens het dansen de figuren af, dus iedere geoefende danser kon meedoen. Een balboekje bevatte alle dansen van de avond en daarmee kon je van tevoren je danspartner vragen. Ik herinner me het feest in de aula van de Dalton H.B.S. aan de Aronskelkweg en die in de Kelderzaal van het Binnenhof op 16 november 1963.

Zelf danste ik één avond in de week bij de Hofstaddansers. Een heerlijke tijd. Ook bezocht ik als toeschouwer regelmatig de professionele voorstellingen van buitenlandse dansgroepen, o.a. in K. en W. en in het Kurhaus. Op mijn kamer draai ik nog vaak volksmuziek. Het heeft mijn leven zeer verrijkt.

Barend Jan Donker
lindenf@planet.nl

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann