De dagelijkse werkelijkheid van het ouder worden

Meestal worden de kleine ongenoegens van het ouder in vage termen beschreven. Achteruitgang van het korte termijngeheugen. Minder flexibel in de opvattingen. Langzame teloorgang van de lichamelijke gezondheid. En meer van dat soort afstandelijke taal. Maar wat betekent het concreet? Een rondje langs mijn leeftijdgenoten leverde de volgende bloemlezing van de oudedags-werkelijkheid op.

– Je raakt geheel van slag als je huisgenoot het schaaltje, dat al jaren vooraan rechts op de tweede plank in de keukenkast stond en waarin je iedere ochtend je Brinta maakt, ineens op de vierde plank achteraan heeft gezet.

– In discussies merk je steeds vaker, dat het de mensen gaat om hun eigen gelijk, in plaats van dat ze samen zoeken naar de werkelijkheid. Een werkelijkheid die altijd van zoveel meer waarde is, dan de optelsom van elkaars gelijk.

– ‘De nachtelijke uren zijn een spookhuis geworden. Als je ontwaakt om vier uur ’s ochtends ligt je hele leven onder de loep. Onzekerheden, ruzie’s en woedes klotsen over de rand. Geen enkele redenatie stelt nog gerust. Je bent weerloos tegen je doodsangst en zelfwalging.

Zo’n nachtelijke paniekaanval is opwekkend. Dus blijf je wakker.

En zo loop je iedere nacht rondjes en duikt het ene na het andere lijk op.’ (Ellen Deckwitz, onlangs in haar column in NRC)

Geen televisie
– Je kijkt vrijwel geen televisie meer. Spannende series als Wallander, Maigret, George Gently en Morse hebben afgedaan en zijn vervangen door steeds ingewikkeldere en onbegrijpelijkere opvolgers.

Dus kijk je alleen nog naar het nieuws op de tv. Omdat je maar nooit kan weten of er eindelijk eens iets écht belangrijks is gebeurd.

– Je wil pas nieuwe schoenen als de oude echt uit elkaar vallen. Maar ja. Je vrouw vindt nou eenmaal dat je nieuwe schoenen moet.

– Je staat op het punt om je zoon (45) te bellen over het een en ander. Maar dan vertelt iemand je dat je dat gisteren al gedaan hebt. ‘Of wist je dat soms niet meer?’

Daarentegen staat het je nog wel heel levendig bij welke kleur truitje diezelfde zoon aanhad op zijn zesde verjaardag.

Niet opwekkend
Verder maar weer met de concrete punten waaruit je naderende teloorgang zich aandient. Opwekkend is het niet. Maar daar staat gelukkig tegenover dat het wel láchwekkend is.

– Hoewel je nu al acht jaar iedere dag zes medicijnen trouw inneemt, blijkt bij nabestellen op zeker moment toch, dat het ene medicijn op is, terwijl je van de andere nog restjes hebt van soms wel dertig of veertig pillen. De enige verklaring is, dat er toverij in het spel is.

– Tientallen jaren stoot je met je keu alleen de witte of de gele bal aan om een carambole te maken. Maar op een dag maak je aanstalten om dat met de rode bal te doen. Vaak weet een empathische medespeler je nog net op tijd te waarschuwen. Maar soms wacht iedereen zachtjes grinnikend af tot je je blunder hebt begaan. En word je er daarna schaterend op gewezen dat je carambole niet telt. Omdat je met rood hebt gestoten.

– Je neemt zorgvuldig de overlijdensadvertenties in de krant door. Om vervolgens tevreden vast te stellen, dat er maar heel af en toe iemand bij zit die je hebt gekend.

– Je hebt er steeds minder moeite mee om in een restaurant eerlijk je mening te geven als de bediening je vraagt of het smaakt.
– Het verschil tussen enerzijds doorleven met de dingen die zich nu voordoen en straks eventueel aan de orde zullen komen, en anderzijds vóórtleven met alleen maar de dingen die er ooit waren, wordt steeds wranger.

– Maar gelukkig dienen redenen tot vreugde zich ook op wat minder belangrijke momenten. Zo sprak ik iemand die er geweldig blij mee is, dat hij z’n sokken nog steeds aan en uit kan trekken zonder dat hij er bij hoeft te gaan zitten.

En verdorie: vroeger wás alles toch veel beter dan nu? Nog steeds springen de tranen je in de ogen als je ineens onverwacht een ouwe hit hoort. Tom Dooley van The Kingston Trio bijvoorbeeld: ‘Poor boy, you bound to die…’ En, neem nou, god, hoe heette dat nummer nou ook al weer? O ja, Caty’s Clown van de Everly Brothers: ‘Here he comes… rompompompom… that’s Cáty’s Clown’. Om maar te zwijgen over Diana van Paul Anka: ‘Tíííí tu titu…I’m so young and you’re so old..’ Jawel. En nu is het andersom.

Dagelijkse ongemakken
Van de genoegens van het lange termijngeheugen naar de ergernissen van het korte termijngeheugen is het maar een korte stap.

– Dan zit je je bijvoorbeeld na het douchen net tussen je tenen van je linkervoet af te drogen en ineens besef je, dat je dat zonet, voordat je je tussen de tenen van je rechtervoet had afgedroogd, die linkertenen al had gedaan.

– Uit een rondgang bij leeftijdgenoten met de vraag naar de plekken waar zij ooit na lang zoeken hun bril terugvonden noteer ik alleen de meest opmerkelijke:

– In de magnetron.

– In het bakje in de wc waar de afgescheurde kalenderblaadjes van Peter van Straaten liggen.

– Tussen het aanmaakhout.

– In de GFT-container, vlak voordat-ie werd geleegd.

– En dan natuurlijk: ‘Gewoon op m’n neus’.

– Zo blijkt ook het gereedschap dat je tijdens het klussen net opzij hebt gelegd ineens, via transcendentale krachten verplaatst te zijn naar het toilet of de linnenkast.

En dan nog iets. Misschien wel het belangrijkste.

Je hebt steeds meer kritiek op de nieuwste ontwikkelingen. Je ziet je kleinkinderen opgroeien in een wereld waarin niemand meer lijkt te begrijpen waar het in het leven – naast luxe en gemak – nou echt om draait. Je krijgt steeds meer het gevoel dat je gelijk hebt met je kritiek. Al was het alleen maar omdat die voortvloeit uit de wijsheid die je na die jaren hebt mogen vergaren.

Maar wijsheid is vandaag de dag een begrip waar steeds minder naar wordt geluisterd. En dan kan het bijna niet anders dan dat de wereld spoedig naar de verdommenis zal gaan.

Bij de neus genomen
Nog drie:

– Met al die bloedverdunners duurt een bloedneus steeds langer voordat ie ophoudt met bloeden.

– Een griepprik? Daar krijg je alleen maar griep van!

– Overal word je tegenwoordig bij de neus genomen. Begrijp dat dan toch!

Met dank aan mijn leeftijdgenoten die hun hierboven genoemde kwaaltjes zo eerlijk mogelijk onder woorden brachten. Opdat we er niet eenzaam mee blijven ronddolen.

Heeft u ze zelf ook? Mail ze naar julius.pasgeld@deoud-hagenaar.email.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestPrint this pageEmail this to someone

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann