Handwerken vroeger en nu

Bij het opruimen van mijn kasten kwam ik een paar dingen tegen van vroeger, waardoor er veel herinneringen naar boven kwamen. Het zijn een tasje en een soort proeflapje, ooit door mij gemaakt op de lagere school, de Koningin Emmaschool in Scheveningen.

In die tijd (ongeveer 1955-1959) had je nog een speciale handwerkjuf voor de meisjes van de school. Wat de jongens deden tijdens onze handwerkles weet ik niet meer, misschien zijn er jongens uit die tijd die dat wel weten? Mijn handwerkjuf heette juffrouw Uhlhorn, ik zie haar nog zo voor me: grijs haar in een knotje, zeer vriendelijk en geduldig met al die meisjes aan hun broddellapjes… We moesten alle borduursteken oefenen, allereerst op dat proeflapje en daarna op een tasje. We leerden ook haken en breien, sokken stoppen (kom daar nog maar eens om…) en knopen aanzetten. Zelfs het lokaal weet ik nog, op de hoek van de Stevinstraat en de d’Aumeriestraat. De school is in 2002 verbouwd en ziet er aan de voorkant nu heel anders uit en heet nu de Vuurtoren. De achterkant lijkt er nog wel op met het schoolplein. Juffrouw Uhlhorn heeft nog in mijn poesiealbum geschreven met haar keurige schuine handschrift, ik heb het nog.

Op de middelbare school (MMS) kregen we ook les in handwerken en we moesten zelfs een rok naaien. Zomen, rijgen, en thuis moesten we de rok afmaken op de naaimachine van onze moeder. De naam van de lerares was, volgens mij, mevrouw Dewald, en die was niet zo geduldig met al die jonge en lawaaierige meiden die constant zaten te kletsen en giechelen. Gelukkig was mijn moeder coupeuse, en kon ze me helpen met het een en ander. Ik was namelijk niet zo handig met naad en draad… Bloed zweet en tranen kostte me dit gepruts. En goede cijfers heb ik nooit gekregen voor dit vak. Voor ons eindexamen moesten we een werkstuk maken, en iedereen koos een nogal groot en moeilijk werk uit. Ik dacht: dat moet anders, en koos voor een borduurwerk van twee vogeltjes in zwarte antieke lijstjes die van mijn moeder waren. Daar heb ik vrij lang over gedaan, en het resultaat was eigenlijk niet om over naar huis te schrijven, je zag dat ik het niet met plezier gedaan heb. Kreeg er dan ook een mager zesje voor… Mijn moeder was blij met de lijstjes, ze hebben tot aan haar dood aan de muur gehangen. Nu hangen ze bij mij, en ik kan er zonder tegenzin maar met nostalgie naar kijken!

Mijn moeder heeft jarenlang geprobeerd mij het nobele naaiwerk bij te brengen, zat urenlang met me achter de naaimachine, om uiteindelijk twee midi-rokken in elkaar te flansen die in die tijd mode waren. Uiteindelijk was ik er best trots op, maar ondanks dat ik van haar een naaimachine cadeau kreeg toen in trouwde, heb ik er nooit meer iets mee gedaan en stond dat ding jarenlang in de kelderbox of in de schuur. Pas toen ik ging verhuizen heb ik hem naar de kringloopwinkel gebracht.

Dit allemaal in tegenstelling tot mijn moeder, die echt alles kon maken, van jassen tot hippe jurkjes en ik zag er dan ook altijd modieus uit. Zij kocht dan de Burda of de Knip, ik koos dan een mini-jurk uit en zij maakte die dan binnen zeer korte tijd. In de jaren zestig droeg ik een keer een zwart-wit Courreges-jurkje, de ene kant wit en de andere kant zwart. Natuurlijk heel kort, zoals iedereen ze droeg. Toen ik een keer ging dansen in Den Hout zag ik tot mijn ontzetting dat de zangeres van de band precies hetzelfde jurkje droeg! Ook een creatieve moeder, denk ik…

Later is mijn moeder zich gaan bekwamen in het maken van smockjurkjes, een heel precies en langdurend werk. Ze deed zo veertig uur over het maken van een jurkje, maar ze waren ook heel mooi en ze heeft hier jarenlang op de kunstmarkt op het Voorhout mee gestaan, waar ze veel jurkjes maar ook zelfgemaakte tassen en schortjes verkocht. Ze zocht bij alle fourniturenzaken naar coupons en lappen in de uitverkoop, zoals Van Duijne in de Badhuisstraat (zag tot mijn schrik dat de winkel nu leeg staat). Het was een sport voor haar om de mooiste lapjes voor zo weinig mogelijk geld te kopen. Ik heb nog een aantal jurkjes, tassen en schorten bewaard en als er een kindje geboren wordt van vriendinnen krijgen ze een jurkje of ik geef een tas cadeau. Ze blijven mooi!

Het is jammer dat ik het talent van mijn moeder niet geërfd heb, heb er het geduld niet voor. Maar toch is het fijn dat ik vroeger heb leren haken en breien, onlangs heb ik dat toch weer opgepakt. De meeste jongeren kunnen dat niet meer, het wordt ze niet meer geleerd, helaas!

Lonneke Passchier
lonpasschier@hotmail.com

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann