Asbakjes door de jaren heen (deel 1)

In de Oud-Hagenaar van 27 juni stond een oproep van onze uitgever Constant Martini, om met elkaar aandacht te besteden aan het fenomeen asbakje.

Voor ons was dat een schot in de roos, want we waren al bezig iets op papier te zetten over de 50 à 60 asbakjes, die deel uitmaken van onze enorme verzameling oud Maastrichts aardewerk. Hierbij deel 1: drie bakjes uit 1927, 1928 en 1929.

De Missie (in de RK. Kerk de zending onder de heidenen) had tot doel gelden in te zamelen voor uitzending van geestelijken naar verre landen. Actieve parochianen probeerden middels kortlopende tentoonstellingen publiek aan te trekken om inkomsten te verwerven. Zeker drie van deze happenings zijn voor het nageslacht vastgelegd d.m.v. de uitgifte (lees verkoop) van… asbakjes! In november 1927 vond zo’n manifestatie plaats in Amsterdam onder de naam MACTA, Missie Actie Congres Tentoonstelling Amsterdam.

Stadswapen
Omdat in die tijd alleen mannen rookten werd voor dames een kop en schotel gemaakt. De decoratie op het asbakje en kop en schotel is van Phemia Molkenboer, die voor Regout ook ander aardewerk ontwierp. Het toont de drie Sint Andrieskruisen uit het Amsterdamse stadswapen, een zwart/gele versiering en driemaal de naam MACTA aan de zijkant.

Het jaar daarop, in juni/juli 1928 vond in Breda de BATOM plaats: Bredasche Algemeene Tentoonstelling Op Missiegebied. En ook hier een asbakje. Afgebeeld staan ook drie Andrieskruisen, maar dan uit het wapen van Breda, het jaar 1928 en een vrolijke 3-kleuren fantasie. De achterzijde vermeldt naast het blindmerkje van PR de naam Wuisman-Breda. Vermoedelijk was C. Wuisman, glazenier, de ontwerper van de tekening.

Blijkens een krantenartikel werd de 9-daagse actie besloten met een carnavaleske stadsmars. Roomse blijheid dus.

Weer een jaar later, in september 1929 vond een grote bijeenkomst plaats in Scheveningen onder de naam HAMAT: Haagsche Missie Actie Tentoonstelling. En ook hier weer een asbakje, nu met een afbeelding ontworpen door Marijke Povel (1897). Zij tekende zeer toepasselijk (Scheveningen!) een vissersboot met aan de wal een vrouw in klederdracht.

Op de rand staat eenmaal de naam Hamat. Het geheel is versierd in de wat sombere kleuren donkerblauw en lichtgroen. Marijke Povel was lerares tekenen en illustratrice. Een begeleidend boek (171 pag.) droeg de titel ‘Hamat ter Vischvangst’.

Wim en Anke Meershoek
w.meershoek@hetnet.nl

Uit: Vaderlandse Geschiedenis op Maastrichts Aardewerk

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestPrint this pageEmail this to someone

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann