De beste pianostemmer van Den Haag

“Kom je vanavond?”, vroeg mijn vriend Cor. “Oom Bram komt spelen.”

Oom Bram was de broer van Cor’s vader. Hij was pianostemmer bij pianohandel Brinkman in de Haagse Zoutmanstraat. Naast stemmen en repareren was hij een virtuoze pianist die naast het klassieke repertoire ook het moderne beheerste zonder enige notenkennis en opleiding en was erg populair bij zijn cliënten. De rijke dames uit Wassenaar en omstreken vroegen uitsluitend naar ‘Beethoven’, als er zogenaamd ‘nodig’ de vleugel gestemd moest worden. Bij sommige afspraken, waar een aantal vriendinnen waren uitgenodigd als hij kwam, bleef hij soms wat langer om verzoeknummers te spelen, wat hij natuurlijk graag deed.

Cor woonde met zijn familie, bestaande uit vader, moeder en zeven broers en een zuster in een groot dubbel bovenhuis aan de Veenkade, met een grote woonkamer met over de breedte van het huis drie hoge gebrandschilderde ramen die uitkeken op het water.

Aan de overkant van het water op de Noordwal stond toen de fabriek van de Z.H.B. (de Zuid Hollandse Bierbrouwerij).

Onvergetelijke muziekavond
Er stond een grote vleugel, geleverd en onderhouden natuurlijk door oom Bram. Als wij, mijn vriend Chris en Marius, werden uitgenodigd (meestal op een zaterdagavond) voor een recital van oom Bram, waar de vader van Cor ook af en toe op zijn viool meespeelde, ontstond er een huiselijke en warme sfeer. Moeder Claus zorgde voor lekkere hapjes bij de borrel en was zeer gastvrij.

De vrouw van oom Bram, eens een klassiek opgeleide zangeres, nam het pianospel soms even van hem over, maar kon met moeite van bladmuziek spelen. Oom Bram nam het daarom maar weer snel over en zei dan: “Ga jij maar even zingen.” Hoewel er soms kritiek was door de deskundigen op zijn vingerzetting, speelde hij moeiteloos de moeilijkste walsen en etudes van Chopin en soms mooie cantates van Bach – als hij wat meer los kwam.

In de Claus-familie kwamen vele muzikale talenten voor. Ook Cor’s vader had jaren lang viool gespeeld, maar door de drukte in zijn loodgietersbedrijf, waar ook enige zonen in werkten, bleef er niet veel tijd voor hem over regelmatig met zijn broer samen te spelen, maar bij zulke gelegenheden nam hij af en toe de strijkstok weer op.

Een andere neef uit de familie Claus gaf regelmatig piano- recitals in Diligentia.

Oom Bram was ook een goede verhalenverteller. Hij woonde met zijn vrouw in een winkel op een hoekpand in de Columbusstraat in Den Haag. Er stonden een aantal oude piano’s en vleugels ter reparatie in zijn winkeltje. Hij kocht ze soms voor een klein prijsje bij zijn klanten of andere aanbiedingen en repareerde ze voor de verkoop. Hij beheerste het vak als geen ander. Hij vertelde dat hij als 14-jarige met de hoofdstemmer van een pianohandel mee mocht en de eerste paar maanden alleen zijn tas mocht dragen en alleen maar kijken en luisteren naar de stemmer. Zo leerde hij alles van het vak: van pianoreparaties tot stemmen en door zijn muzikale talent leerde hij door veel te oefenen ook zonder de noodzakelijke notenkennis zowel klassiek als modern te spelen. Een absoluut gehoor was bij dit vak noodzakelijk.

Thuis achter zijn winkel was het woongedeelte waar hij met zijn vrouw in een kleine kamer leefde. En achter de kamer was een kleine werkplaats. Ik had een keer bandrecorder meegenomen met twee microfoons om een paar proefopnamen te maken van zijn spel en het resultaat van de opnamen vond ik niet slecht, maar erg tevreden was hij niet en sommige nummers – en vooral de klassieke – moesten een paar keer gewist en opnieuw worden opgenomen.

Zijn vrouw viel af en toe in, wanneer hij een lied van Schubert speelde of een aria uit de Zauberflöte. Op zo’n avond kon hij uren zijn repertoire afspelen en dat was nog wel behoorlijk uitgebreider, vermoed ik.

Na mijn tweede bezoek om nog wat lichtere muziek op te nemen, zei hij dat hij wat nummers van Charlie Kunz zou spelen, een Amerikaans-Engelse pianist die een ballroom-orkest leidde en erg populair was, zowel in Engeland als in de wereld.

Op reis naar Engeland
Hij vertelde dat hij enige jaren geleden met zijn vrouw naar Engeland was gereisd om daar in sommige pubs piano’s te stemmen en reparaties uit te voeren. In de avonden werd hij vaak gevraagd te komen spelen, waar bij zijn vrouw soms liederen mee zong. In iedere pub, vertelde hij, stond wel een piano. En aangezien hij gehoord had dat de Engelsen gek waren op klassieke muziek en Charlie Kunz, hadden ze de reis ondernomen. Slapen deed hij met zijn vrouw in de pubs, of ze werden uitgenodigd door sommige pub-bezoekers. Zo reisden ze een paar maanden vele steden en dorpen af.

Jaap Arends
jarends2@tele2.nl

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestPrint this pageEmail this to someone

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann