Van der Heem: nog slechts een herinnering

Toen ingenieur H. Idzerda in 1919 vanuit de Beukstraat 8 in Den Haag zijn radio-uitzendingen begon, was dit voor menig radio-amateur de aanleiding om ontvangers te gaan bouwen. Men wilde van dit technisch wonder genieten

De broers Van der Heem, voor die tijd bekwame radio-amateurs, gingen aanvankelijk ontvangers bouwen voor familie en vrienden. Zij hadden hiermee zoveel succes dat zij besloten om hun hobby om te zetten in echte fabricage. Naast hun woonhuis aan de Joan Maetsuykerstraat huurden zij een pand dat als fabriek dienst moest doen. Met een bevriende Delftse ingenieur, ir. Bloemsma, werd in 1926 een bedrijf opgericht onder de naam Van der Heem & Bloemsma.

De eerste toestellen werden op bestelling gefabriceerd. De HB3, HB4, en de HB5.

R.S. Stokvis & Zonen
De kennismaking met de firma R.S. Stokvis & Zonen uit Rotterdam bleek van groot belang. Er werd door Stokvis in 1927 een proeforder van zo’n 300 radiotoestellen geplaatst die onder de naam ERRES (RS) door hen op de markt werden gebracht. Deze order bleek een succes en werd daardoor gevolgd door meerdere bestellingen. Dit had de consequentie dat er medewerkers moesten worden aangenomen, met als gevolg dat de ruimte aan de Joan Maetsuykerstraat veel te krap was geworden. Een leegstaande sigarettenfabriek aan de Stortenbekerstraat bood in 1929 uitkomst en werd gehuurd en betrokken.

Dat zelfde jaar 1929, stapte ir. Bloemsma uit de onderneming en werd de naam omgezet in een naamloze vennootschap onder de naam: N.V. Radiofabriek en Ingenieursbureau v.h. Van der Heem &. Bloemsma. In 1938 werd de officiële naam: Van der Heem N.V.

In 1939 verhuisde het bedrijf weer, maar nu definitief naar het pas ontsloten industriegebied de Binckhorst. Een speciaal voor hen gebouwde moderne fabriek aan de Maanweg 156 was nu de definitieve bestemming. Gedurende de eerste jaren legde het bedrijf zich uitsluitend toe op de fabricage van verschillende types radiotoestellen.

Tijdens de moeilijke oorlogsjaren stond de ontwikkeling van het bedrijf praktisch stil. Met het fabriceren van onder andere noodkacheltjes en knijpkatten probeerde men zoveel mogelijk personeel aan het werk te houden.

Na de Tweede Wereldoorlog groeide Van der Heem voorspoedig. Al heel gauw werden er naast radio’s – en na 1950 televisieontvangers – een heel gamma aan elektrische, huishoudelijke producten en gereedschappen ontwikkeld die veelal onder de merknaam Erres in de handel werden gebracht.

Van 1948 tot 1969 werden de Solex-bromfietsen in het Haagse pand aan de Laakkade vervaardigd.

Uit het bedrijfje van weleer was een geheel gegroeid waarvan de betekenis voor de werkgelegenheid in Den Haag nauwelijks te becijferen viel. Niet alleen verschaften deze fabrieken, kantoren, laboratoria en dergelijke rechtstreeks werk aan vele mannen en vrouwen, maar daarenboven deden zij dat indirect nog eens aan talloze leveranciers van grondstoffen, halffabricaten, kantoorbenodigdheden en wat al niet. In het topjaar 1965 telde het bedrijf circa 6.000 medewerkers. In 1966 heeft Philips alle elektronische activiteiten onder haar hoede genomen, waarna de langzame en geruisloze ondergang van Van der Heem bleek ingezet.

De herinnering is helaas het enige wat er nu nog van dit bloeiende bedrijf is overgebleven.

Joop Arts
jwarts@casema.nl

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestPrint this pageEmail this to someone

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann