Ds. Herman Denkers als dwangarbeider in WOII

Herman Denkers vertrok op 20-jarige leeftijd als dwangarbeider naar Stuttgart en was tevens door de Synode van de Hervormde Kerk aangesteld tot geestelijk verzorger om mede-dwangarbeiders en krijgsgevangene bij te staan.

In zijn memoires (geschreven in 1982-1983) neemt Herman Albertus Denkers ons mee naar een aantal indrukwekkende ervaringen vóór, tijdens en na zijn verblijf als dwangarbeider in Stuttgart en omgeving. De waargebeurde verhalen zenden een boodschap uit, een boodschap van geloof, vertrouwen, doorzetten, eensgezindheid, vrijheid, verbinden en verzoening ondanks alle leed en haat welke zich tijdens deze verschrikkelijke wereldoorlog manifesteerde. Om de verhalen uit deze memoires goed te kunnen plaatsen is een inleiding geschreven. Deze schetst, in chronologische volgorde, de belevenissen van Herman Denkers, waarmee de lezer in de sfeer komt van de tijd waarin de verhalen zich afspelen. Daartussen ook wat citaten uit manuscripten uit die periode. Dat vergde onderzoek, gesprekken met lotgenoten in Nederland, een reis -met goede gesprekken- langs adressen in Duitsland, en een duik in het vele papieren én digitale archiefmateriaal. De verhalen krijgen op die manier ieder hun eigen plek in het geheel.

De verhalen betreffen, kort opgesomd:

  • De straatcollecte (Den Haag, 1939-1940), Herman verzamelt extra veel geld bij een straatcollecte voor de slachtoffers van de bombardementen in Rotterdam, nadat hij eerst nul op het rekest kreeg bij Rost van Tonningen (NSB).
  • Das Fähnchen (Den Haag, 1940), Herman wordt in het begin van de oorlog opgepakt en zwaar verhoord, nadat hij, op het schoolplein, samen met vrienden een Duits vaantje in brand steekt. Ook hier speelt de NSB een rol.
    Meneer Marne (Den Haag tot 1940), over een Joodse huisvriend die niet meer terugkeert.
  • Het wonder op Pasen (Den Haag, 1942), over een gedurfd, maar bijna mislukt, initiatief van jongeren, uit de Grote Kerk, voor een Paasontbijt, voor alle lagen van de bevolking in een wijkcentrum in de buurt van de Grote Kerk.
  • Mensen (Den Haag, Stuttgart, 1942-1944), vooral over mensen, de reis naar Stuttgart, en over het naderende einde van de oorlog.
  • Vater Hahn (Stuttgart, 1943-1945), over hoe een opstandige Duitse predikant zich ontfermt over Herman en zijn vrienden, en waarbij Herman de eerste keer, nog geen predikant maar wel in toga, een begrafenis leidt van omgekomen mede-dwangarbeiders.
  • Spoorwegongeluk (Untertürkheim, bij Stuttgart, 1944), over een zwaar spoorwegongeluk waarbij vele mede dwangarbeiders het leven lieten. Een catastrofaal ongeluk waar Herman en zijn vrienden reddend te werk gaan, en een verhaal waarom zij het overleven.
  • Kerkdienst op 1e advent 1944 (Stuttgart/Esslingen), over een dienst waar Herman een Duitse predikant vervangt en het avontuur van Herman samen met een vriend terwijl hij onderweg is naar die dienst.
  • De dubbelganger (Stuttgart, 1945), over een koud en hongerig avontuur na bombardementen op Stuttgart met, in de puinhopen, een indrukwekkende ontmoeting van een moeder van een gesneuvelde Duitse soldaat.
  • Rolf en de oogappel van God (Stuttgart 1945), over hoe Herman en zijn vrienden zijn opgenomen bij een (Nazi-hatend) gezin. En over een indrukwekkende gebeurentis met een tot wanhoop gekeerde, Duitse kind-soldaat.
  • Terug naar huis (1945), een langer, en indrukwekkend verhaal, niet alleen over een behouden thuiskomst, maar ook over de avonturen onderweg en een spannend avontuur waar zijn Duitse werkgever het verlies ziet aankomen en probeert Herman te verleiden tot iets waar hij niet in trapt.
  • De Oranjevereniging (1954), over hoe Herman, in zijn eerste gemeente als predikant, in aanloop naar 10 jaar bevrijding, een doorbraak creëert voor samenwerking tussen de openbare en christelijke zuilen in een klein dorp.
  • Verzoening (1960), een indrukwekkend verhaal in het Friese Sint Nicolaasga, met een uitstap naar Amsterdam, waar Joden en Christenen, Israëli, Duitsers en Nederlanders met elkaar verzoenen.

Technische gegevens
Het betreft een boek (formaat 15 bij 23 cm) met 103 pagina’s tekst ondersteund met circa 40 afbeeldingen (foto’s, passages uit zakagenda’s en manuscripten).

Voorlopig vormgegeven en redactie door Jan Denkers in samenwerking met Multicopy uit Diemen. J.C. Denkers, Alex Bennostraat 16, 1325 PA Almere.

De tekst in de manuscripten is letterlijk overgenomen, behalve waar het echt moeilijk leesbaar zou zijn geworden. Voetnoten geven hier en daar wat extra achtergrond voor de lezer.

Verkoop
Verkoop gaat in eerste instantie in eigen beheer: via de website www.denksaam.nl/verzoening en via een aantal lokale verkooppunten in Almere en in NO- en ZW-Friesland.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestPrint this pageEmail this to someone

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann