Oppas Heineken steekt Kurhaus in brand

Ruim één jaar na de oplevering werd het indrukwekkende Kurhaus in de zomer van 1886 door een uitermate felle brand binnen enkele uren volledig in as gelegd. De ruim driehonderd chique gasten moesten in allerijl worden geëvacueerd. Er vielen bij deze schier onblusbare brand gelukkig geen doden, maar wel enkele gewonden. De brand ontstond op één van de kamers van de Amsterdamse familie Heineken.

Veertien maanden na de feestelijke opening van het voorname Kurhaus, brak er ’s ochtends op 1 september 1886 om 9.00 uur een gigantische brand uit, die het monumentale pand binnen anderhalf uur tot de grond deed afbranden. Het was een vreselijk schouwspel, een toneel vol drama en paniek.

Terwijl de deftige gasten met gezwinde spoed naar buiten werden geloodst, stonden buiten de eerste toeschouwers te kijken naar de uitslaande brand. Het pronkstuk van de jonge badplaats veranderde in korte tijd in een stinkende en dampende ruïne. De internationale elite die in het vermaarde hotel verbleef, stond weldra buiten toe te kijken hoe hun verblijf, maar ook hun nagelaten bezittingen in vlammen opging. Een rijke Duitse familie zag zijn hele fortuin van enkele tonnen in rook opgaan. Een schrijver zag zijn manuscript, waaraan hij vier jaar had gewerkt, verbranden. De kinderen van de directeur van de Kurhauskapel verlieten als laatsten het gebouw.

Goedkoop hout
Vanuit een nabijgelegen hulppost van de brandweer werd onmiddellijk groot alarm geslagen. De stoombrandspuit moest uit Den Haag komen en dat was in die tijd met hobbelige en slechte bestrating geen sinecure. Na korte tijd stortte het plafond in en ook de muren aan de zeezijde werden geheel door het vuur opgegeten. De oorzaak lag hem in het vele brandbare materiaal, waaronder muren en liften van goedkoop hout en pluche gordijnen die de brand in enkele uren deed triomferen over het Kurhaus. Zelfs de marmeren hoofdtrap steunde op een simpele houtconstructie, wat een makkelijke prooi was voor de vlammenzee. Het vuur greep snel om zich heen met vlammen, die uit de vensters kwamen met een lengte van enkele meters. Toegestroomde vrijwilligers hielpen met het ontruimen van het terras, doch ook deze klus moest worden gestaakt. Groot probleem was ook om de gastoevoer te stoppen. Ook al was de gasfabriek telefonisch gewaarschuwd, ze kwamen niet om het gas af te sluiten. Uiteindelijk beval een legerkapitein om zoden uit het grasveld vóór het Kurhaus te steken om daarmee de gasleiding te dichten.

Heineken
De Haagse politiecommissaris Vernée was spoedig ter plaatse en gaf leiding aan het onderzoek naar de oorzaak van de brand. Uit de vele verhoren werd duidelijk dat de brand was ontstaan in kamer 85 van de familie Heineken, de oprichter van de gelijknamige bierbrouwerij uit Amsterdam. De 47-jarige kinderoppas juffrouw W.A. Zijnen was bezig met het warmen van pap op een spiritustoestel, dat ze in de kom van de wastafel had geplaatst. Toen ze even in een ander vertrek was, moet de tocht de vlammen in de pluche gordijnen hebben gedreven. Toen de heer Gerard Adriaan Heineken (1841-1893) op het brandgeroep van de kinderjuf afkwam, waren de vlammen al te hoog om het gordijn weg te rukken. Bovendien was er een te geringe druk op de waterleiding. Dus zelf een poging tot blussen wagen had geen zin. De uiteindelijke schade aan het gebouw bedroeg bijna een miljoen gulden en vier ton aan de inboedel. Binnen ruim één jaar was het Kurhaus overigens weer herbouwd met brandwerender materiaal!

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestPrint this pageEmail this to someone

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann