ADO swingde in de jaren 60

Er is een tijd geweest dat menig eredivisieploeg met angst en beven naar het Zuiderpark afreisde, waar ADO zijn thuiswedstrijden afwerkte. Tussen 1962 en 1969 werd de toen nog groen-rode formatie twee maal derde en twee maal vierde in de competitie. In deze periode werd maar liefst vier maal de nationale bekerfinale behaald. Drie maal werd ADO tweede, maar in 1968 werd Ajax met 2-1 verslagen. Ajax werd wel vaker verslagen. In december 1966, vier dagen na de veel besproken met 5-1 gewonnen wedstrijd tegen Liverpool, moest Ajax de eerste competitienederlaag van dat voetbaljaar slikken (2-0) in het Zuiderpark.

Theo van der Burch heeft het allemaal meegemaakt. Begonnen als kanthalf, zoals een middenvelder toen nog genoemd werd, transformeerde hij tot een zeer aanvallend ingestelde rechtsback. Hij heeft heel wat duels uitgevochten met Coen Moulijn en Piet Keizer. Een krant uit die tijd beschreef zijn kwaliteiten: “Die jongen is niet alleen een bekwaam verdediger, maar ook een stuwer en een aanvaller, die met bijna virtuoos gemak de lange en korte pass hanteert, die met verkwikkende duidelijkheid het levensbelang van vleugelspel en crosspasses demonstreert, die een waarachtige les in positiespel biedt.”

Tijdens een jeugdtoernooi in Wenen werd hij uitgeroepen tot meest waardevolle speler. Toen het ADO-bestuur in 1962 besloot de Oostenrijker Ernst Happel aan te trekken als trainer, moest Theo mee naar het station om hem op te halen. Hij wist immers hoe Ernst er uit zag. Ernst werd verder vervoerd in een taxi, zijn koffers gingen mee in een kolenwagen. Het voetbal heeft Theo veel gebracht. Hij vertelt dat hij op die manier als eenvoudige timmermanszoon uit de Schilderswijk toch maar mooi heel Europa heeft gezien.

Een absoluut hoogtepunt diende zich aan tijdens de zomer van 1967, nu vijftig jaar geleden. In de Euro Cinema op de Leyweg ging de film the Sound of Music haar derde jaar in en de Haagse bands the Golden Earrings, Q65 en the Motions bezetten prominente plekken in de top 40. Naast de goede voetbalresultaten zette Den Haag de toon als de beatstad van ons land. Het goede spel van ADO was blijkbaar ook in Amerika opgevallen. Manager Eddie Hartmann had het verzoek ontvangen voor deelname aan een toernooi van zeven weken in de Verenigde Staten, onder auspiciën van the North American Soccer League. Als tegenstanders zouden elf andere topclubs fungeren, zoals Stoke City, Dundee United en het Braziliaanse FC Bangu. De uitnodiging werd aanvaard en op 23 mei vertrok een selectie van 16 spelers naar San Francisco, de thuishaven van the San Francisco Golden Gate Gales, zoals ADO omgedoopt werd voor dit avontuur.

Opvallend was het grote aantal Hagenaars in de selectie, ruim de helft, liefst negen man, te weten: Henk Houwaart, Ton Thie, Dick Advocaat, Piet de Zoete, René Pas, Lex Schoenmaker, Theo van der Burch, Aad Mansveld en Harry Vos. Haagscher zou een selectie sinds die tijd nooit meer worden, zelfs niet in de periode met Wietze Couperus. Het vreemdelingenlegioen, bestaande uit: Kees Aarts, Hennie Ardesch, Joop Jochems, Lambert Maassen, Freek van der Lee, Jan Villerius en de Limburgse spits Harry Heijnen, completeerde de selectie.

Deze selectie was niet alleen zeer Haags, maar ook zeer ADO-gericht. De 16 spelers brachten in totaal 133 seizoenen bij ADO door, gemiddeld ruim 8 seizoenen per speler! Zelfs Dick Advocaat, die toch bekend staat als clubhopper, diende in twee periodes acht seizoenen bij ADO!

Na een lange vliegreis van twintig uur kwam het gezelschap in San Francisco aan. Theo vertelt dat men de ploeg wilde onderbrengen in een High School. Na het dreigement van Ernst Happel dat dan het eerstvolgende vliegtuig terug genomen zou worden, werd er verkast naar een mooi hotel met zwembad. Daar werd Theo nog een keer door zijn ploeggenoten ingegooid. Gelukkig wisten ze, dat hij niet kon zwemmen, zodat hij direct weer opgedoken werd. Met zo’n krappe selectie hadden ze hem veel te hard nodig!

De eerste thuiswedstrijd werd gespeeld in het Candlestick Park stadium, dat normaliter gebruikt werd voor American Football en atletiek. Een jaar eerder, in 1966, hadden the Beatles daar hun allerlaatste officiële liveoptreden gegeven. Het speelveld was zo smal, dat ook de verspringbakken er deel van uitmaakten. Zo kon het gebeuren, dat een duel in het zand werd uitgevochten.

Deze debuutwedstrijd, drie dagen na aankomst, was al direct succesvol voor ADO. The Vancouver Royal Canadians, bestaande uit de Britse profs van Sunderland, werd met 6-1 opgerold. Een ander hoogtepunt was de wedstrijd tegen Houston Stars, vertegenwoordigd door het Braziliaanse FC Bangu. In het Astrodome van Houston, het eerste overkoepelde sportstadion ter wereld, met een speelveld van 90 bij 80 meter, speelde ADO de Brazilianen van de kunstgrasmat. In een wedstrijd, waarin de scheidsrechter maar tien keer floot, won ADO met 4-2.

Van het Noord-Ierse Glentoran werd eveneens met 6-1 gewonnen, daarentegen was Stoke City met 4-1 te sterk voor ADO. In totaal werden twaalf wedstrijden gespeeld. Omdat de twee divisies uit twaalf ploegen bestonden, moest tegen een ploeg twee maal gespeeld worden. Dat werd tegen the Los Angeles Wolves, vertegenwoordigd door het Britse Wolverhampton Wanderers. De thuiswedstrijden werden inmiddels afgewikkeld in het Kezarstadium in het Golden Gatepark. ADO had indruk gemaakt op het Amerikaanse publiek. Vanwege het agressieve, snelle spel kreeg het team de bijnaam ‘the Monster men’. Vooral de lengte van de Rotterdamse reus Jan Villerius boezemde ontzag in.

Thuis, in San Francisco werd gewonnen met 1-0 dankzij een loeihard afstandsschot van Piet de Zoete. Het was een chaotische wedstrijd. Theo van der Burch kreeg het aan de stok met de Engelse spits. Harry Heijnen bemoeide zich er mee en kreeg rood. Twee Engelsen moesten het veld uit wegens zware overtredingen. Enkele minuten voor het einde brak een massale vechtpartij uit, waarbij reservespeler Dick Advocaat een hoofdwond opliep, die gehecht moest worden. Het Kezarstadium zou vier jaar later nog gebruikt worden voor de film Dirty Harry, waarin Clint Eastwood met de schurk Scorpio afrekent. Het zou zomaar kunnen, dat regisseur Don Siegel die zomeravond inspiratie op had gedaan en Dirty Harry had gemodelleerd naar de ADO-spits Harry Heijnen. De befaamde Summer of Love, zoals die periode in San Francisco genoemd werd, was die avond in ieder geval niet in het stadion voelbaar.

Het Amerikaanse publiek vond het ‘a good game’, want er gebeurde tenminste iets. Uit, in Los Angeles werd het 2-0 voor the Wolves in een eveneens harde wedstrijd, die ADO vanwege drie geblesseerde uitvallers met tien man beëindigde.

Ruim drie jaar later trof ADO Wolverhampton Wanderers nog eens, dit maal in Europees verband. Hoewel ADO drie maal scoorde in de uitwedstrijd en the Wolves maar een maal, verloren de Hagenaars toch met 4-0. Ja, dat was die bizarre wedstrijd waarin ADO in een helft drie eigen doelpunten maakte, het ene nog curieuzer dan het andere. Theo kan er nu wel om lachen, maar toen niet. Zijn eigen doelpunt ging door de Engelse commentator vergezeld van de kreet: “Aye, aye, Baldie.” (Ach, ach, Kale.) Nu, na jaren, best vermakelijk om weer eens terug te zien.

Tussen de wedstrijden in Amerika door werden meerdere uitstapjes georganiseerd. Disneyland werd bezocht in Los Angeles, in New York voer de selectie over de Hudson River en reed in koetsjes door Central Park en natuurlijk werd in San Francisco een rit met de beroemde tram bergopwaarts, the cablecar, gemaakt. Het ontging de ADO’ers ook niet dat in de parken van San Francisco de zogenoemde Flowerpowerbeweging ontstond. The Summer of Love diende zich aan. Sommige spelers lieten hun haar wat langer groeien. Het jonge talent Lex Schoenmaker (sexy Lexie), die een half jaar voor de trip had gedebuteerd in het Zweedse Göteborg, was hiermee de voorloper. Aad Mansveld wachtte nog even af, maar na enkele jaren werd zijn haardracht ook weelderiger. René Pas hield het bij een, volgens een krantenverslag uit die tijd, pedanterig snorretje.

Dan was er natuurlijk de Dick Advocaatcoupe. Ooit heeft hij nog geld verdiend aan reclames voor haarimplantatie. Dick werd trouwens zodanig gegrepen door het Amerikaanse voetbalavontuur, dat hij enkele jaren later besloot in Chicago te gaan spelen. Ook Lex heeft later nog wel in Amerika gevoetbald.

Theo van der Burch heeft zijn haar maar niet meer laten groeien. Het leverde hem de bijnaam die kale op en bij kopballen werd regelmatig vanaf de Haagse tribune gescandeerd: “Kreituh, Theo, kreituh!” Het adjectief dat gepaard ging aan zijn bijnaam de kale was trouwens van een heel andere orde dan dat van Theo’s befaamde voorganger, de Hagenaar Bertus de Harder (VUC, Holland Sport). Die werd tenminste nog de goddelijke kale genoemd.

Op het moment dat het ADO-gezelschap het vliegtuig terug naar huis nam, bestormde ene Scott McKenzie de Nederlandse top 40 met het nummer If you go to San Francisco. Wat voor de mensen in ons land een splinternieuw nummer was, was voor de ADO’spelers gesneden koek. Zij hadden de opmaat van the Summer of Love al van dichtbij aanschouwd.

Rouwig, dat ze de finale tegen de nummer een van de Eastern Division niet gehaald hadden, waren de spelers niet echt. Ze wilden wel weer naar huis. Het was mooi geweest.

Naar aanleiding van het Amerikaanse avontuur van een halve eeuw geleden heeft ADO-kenner Jan Klijn een expositie georganiseerd in bibliotheek Escamp op de Leyweg. Er zijn elftalfoto’s te zien, foto’s die de spelers zelf gemaakt hebben, krantenartikelen, programmagidsen, kortom het hele verhaal over de trip naar Amerika is hier te bekijken. Omdat het op dinsdag 23 mei 2017 precies vijftig jaar geleden is dat ADO naar San Francisco vertrok, wordt de tentoonstelling die dag geopend. In het begin van de middag zullen spelers, die de trip hebben meegemaakt, aanwezig zijn.

Peter van Waardenburg
petervanwaardenburg@hotmail.com

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestPrint this pageEmail this to someone

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann