Mijn oom de verzetsheld

De jongste broer van mijn vader heette net als ik Barend Jan Donker. Hij is genoemd naar zijn vader Barend Jan en ik naar mijn grootvader Barend Jan. Mijn oom was geboren in 1920 en ging als jonge man de Tweede Wereldoorlog in. Al spoedig sloot hij zich aan bij het verzet en nam de schuilnaam Baay aan. Hij was wijkhoofd van de L.O. Een Landelijke Onderduikorganisatie, die hulp gaf aan andere noodlijdende onderduikers. Zoals het vervalsen van identiteitsbewijzen, paspoorten en voedselbonnen, o.a. via omkoping van ambtenaren en diefstal. Opgericht in 1942 werd het de grootste verzetsgroep van ons land. Een jaar later werden de eerste knokploegen opgericht: de K.P.

Oom Barend Jan sloot zich aan bij deze groep strijdbare jongemannen. In de zomer van 1944 pleegden zij een geslaagde overval op het distributiekantoor in Doorn en beroofden zij het postkantoor in de Appelstraat in Den Haag. Hier werd 12.000 gulden buit gemaakt, plus een postauto!

Op 13 juli 1943 was er een bijeenkomst van de L.O. bij de familie Boot in de Trompstraat, toen bij een inval door de Duitsers zestien mannen werden gearresteerd, waaronder Baay. Zij waren verraden door een ploeggenoot. Deze man, Mullaert genaamd, was met zijn zwangere vrouw al eerder gearresteerd. Toen hij vernam dat zijn vrouw in de gevangenis een miskraam had gehad, stortte hij in en gaf de Moffen alle informatie, die zij hebben wilden. In ruil voor zijn vrijlating.

Twee dagen later ging Mullaert naar de volgende vergadering van de L.O. in de Trompstraat, waar hij de niets vermoedende mannen vertelde door een bevriende Duitser te zijn vrijgelaten. De Sicherheitspolizei was hem naar de Trompstraat gevolgd en rekende even later alle aanwezigen in, behalve Mullaert… Deze verrader werd na de oorlog in 1949 eerst tot levenslang, maar uiteindelijk tot twaalf jaar veroordeeld, waarvan hij er negen uitzat. Hij is in de jaren tachtig overleden.

Oranjehotel
Mijn oom werd eerst in het Oranjehotel op Scheveningen opgesloten. Vandaar naar Vught getransporteerd, waar hij op 5 september 1944 op 24-jarige leeftijd is doodgeschoten. Notabene op hetzelfde terrein waar ik jaren later mijn rekrutentijd heb doorgebracht… Maar toen wist ik nog van niks. Mijn familie beweerde dat mijn oom op het sportveld door een harde bal in zijn maag getroffen was, en eraan was overleden. Jaren later, toen ik mijn familiegeschiedenis onderzocht, ben ik stukje bij beetje achter de waarheid gekomen. Ik heb nooit begrepen waarom zijn familie deze smoes heeft bedacht en rondgestrooid. Barend Jan staat met zijn foto, naam en datum van overlijden in de digitale versie van de Erelijst van Gevallenen 1940-1945. Deze is in de hal van het oude Tweede Kamergebouw op het Binnenhof te raadplegen. Ook staat hij vermeld in het Gedenkboek van Kamp Vught en op het gedenkteken aldaar.

Boy
Tot slot een andere verrassing. Een lezer van De Oud-Hagenaar reageerde op een artikel van mij. Hij was verrast zijn naam onder het stukje te lezen, want ook hij heette Barend Jan Donker… Na wat speurwerk bleek hij een neef van mij te zijn. Een andere broer van mijn vader, oom Adriaan (Aad) had zijn zoon, die na de dood van de verzetsheld geboren was, diens naam gegeven. Zijn familie noemt hem Boy.

Ik dacht dat de naam Donker met mij zou uitsterven. Maar nee hoor, Boy heeft er voor gezorgd dat er nog Donkertjes na mijn verscheiden zullen rondlopen…

Het leven zit vol verrassingen!

Barend Jan Donker
lindenf@planet.nl

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestPrint this pageEmail this to someone

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann