Iedereen vierde op straat spontaan feest

Vrijdag 4 mei 1945, zo tegen zes uur ’s avonds, gaf een plotselinge ongewone drukte in onze straat te kennen dat er iets bijzonders aan de hand was. Via de Engelse radio zou zijn verklaard: “Duitsland heeft gecapituleerd.” De andere dag, 5 mei, zou de capitulatie officieel van kracht worden.

Een dergelijk hoopvol bericht had in september 1944 ‘dolle dinsdag’ ook al de ronde gedaan. Achteraf bleek dat toen een vergissing. De Duitse bezetting bleef in het westen gehandhaafd, de Hongerwinter en de razzia’s stonden nog voor de deur. Maar nu waren de voortekenen gunstiger en hoopvoller.

Het zuiden van Nederland was al volledig bevrijd terwijl de bezetter de voedseldropping, door laag overvliegende geallieerde Lancasters, op geen enkele wijze had gehinderd.

Je kon er nu vanuit gaan dat de overgave van Duitsland niet lang meer op zich kon laten wachten, temeer, omdat ook al officieel van Duitse zijde, was medegedeeld dat de Führer in het totaal verwoeste Berlijn was gesneuveld.

Overal op straat heerste een opgewekte stemming. Hier en daar werd al een vlag ontrold en zelfs na achten, het uur dat de spertijd was ingegaan, wat inhield, dat niemand die daarvoor niet bevoegd was zich meer buiten mocht bevinden, ging praktisch geen mens naar binnen. Men vierde het einde van de oorlog, het einde van de Consi-sigaretten, de Belgische shag en eigen teelt tabak, de suikerbieten en alle denkbare surrogaten. Door het Zweedse brood, en de al voorzichtig verstrekte gedropte artikelen zoals kaak, meat and vegetables, eipoeder, was het idee hoe voedsel hoorde te smaken al enigszins teruggekeerd.

Aan verduistering werd niet meer gedacht. Sterker nog, met primitieve waxinelichtjes brandend voor de ramen probeerde men de feeststemming te verhogen. Politie noch luchtbescherming greep in. Iedereen vierde op straat spontaan feest tot laat in de avond.

De volgende dag, zaterdag 5 mei, werd de overgave van Duitsland door de officiële instanties bekend gemaakt. Nederland was vrij.

De Duitse bezetting voor Den Haag had zich zoveel mogelijk teruggetrokken in de gebouwen van het Plein en de Lange Poten. Achter een behoorlijke prikkeldraadversperring op de kruising Spui-Lange Poten voor de toenmalige lunchroom Heck, hielden gewapende Duitse schildwachten de wacht.

De daarop volgende zondag werden die schildwachten menigmaal uitgejouwd door langs de versperring wandelende Hagenaars, die zich schijnbaar niet realiseerden dat een soldaat zijn zelfbeheersing wel eens zou kunnen verliezen met alle gevolgen van dien, zoals de rampzalige gebeurtenissen op de Dam in Amsterdam.

In blauwe overalls geklede binnenlandse strijders doken her en der op. Zij zouden het gezag moeten herstellen en handhaven. Uiteindelijk namen zij ook de leiding om ‘foute Nederlanders’, NSB’ers en andere Nederlanders die met de bezetter gesympathiseerd hadden, te arresteren en soms, op hun manier, te ‘straffen’.

Bijna elke straat en/of buurt in organiseerde de daarop volgende weken wel een bevrijdingsfeest. Wie maar een instrument kon bespelen werd dan opgetrommeld om zijn bijdrage te leveren, er werd gedanst en gezongen er werden spelletjes gespeeld. Alle ellende van de oorlog en de honger moest worden vergeten. Nu zou alles beter worden! De elektriciteit- en gasvoorziening werden hersteld, evenals de openbare verlichting die zo vlug mogelijk op vooroorlogse helderheid moest worden gebracht.

Alles zou binnenkort vrij en zonder distributiebonnen gekocht kunnen worden.

Het zou echter nog tot 1952 duren voordat het laatste artikel (koffie) zonder bon was te krijgen.

Een veel gezongen liedje tijdens die feesten zullen velen zich nog kunnen herinneren.

Als er eerst maar weer bananen zijn

Bananen, bananen

Van die gele dingen klein maar fijn.

Bananen, bananen.

Dan is er ook weer ham en spek

En thee met chocolaatjes.

Dan is de shag weer zonder bon

En roken we weer Piraatjes.

Als er eerst maar weer bananen zijn!

Joop Arts
jwarts@casema.nl

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestPrint this pageEmail this to someone

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann