De Puch

Als oud-medewerker van R.S. Stokvis & Zonen N.V., werkzaam geweest in het verkoopkantoor Den Haag in de periode 1959-1966, is de koppeling tussen Puch en Stokvis nog altijd aanwezig. Ik was verantwoordelijk voor de verkoop van gereedschappen voor mijn militaire diensttijd (1962-1964) en na mijn militaire dienst voor de ‘midden industrie’ en ‘groot industrie’. De verkoop van fietsen en brommers was mijn zaak niet; het werd allemaal geregeld vanuit het hoofdkantoor Rotterdam.

Met een collega van het kantoor Den Haag, bezochten wij het gebouw het hoofdkantoor van R.S. Stokvis aan het Heiman Dullaertplein/Westzeedijk in Rotterdam. Daar werden de grote commerciële beslissingen genomen, ook voor de mobiliteitssector: fietsen, brommers, motoren, automobielen. We waren op tijd; het gebouw wordt gerenoveerd tot appartementen.

In de ‘wandelgangen’ hoor je en lees je nog regelmatig wat over de twee iconen; Solex en Puch. Overigens was ik de eerste bezitter van een ander soort fiets in Den Haag (1965) en wel van een Moulton vouwbare fiets met kleine wielen, voor- en achtervering, een Stokvis-product. Je viel wel op in het Haagse stadsverkeer met de lichtblauwe vouwfietsmodel. Stokvis was er meestal als eerste op de markt met dit soort nieuwe ontwikkelingen.

Over de Puch zijn voor mij twee bekende boeken op de markt verkrijgbaar; Puchfeest van de uitgeverij De Nieuwe Haagsche en De Puch story van Wim de Jong en Bas van Kleef. Ik zou er niets aan kunnen toevoegen. Schitterend om deze boeken te lezen met veel plaatjes. Ik richt mijn verhaal op andere aspecten over de Puch.

Buren van Karel Schols
Het trof mij, dat naar aanleiding van mijn artikel over het Stokvis-bedrijf van 1 november 2016 een reactie kwam van een goede vriend van en over de Stokvis-vertegenwoordiger de heer Karel Schols. En dat is het leuke van de krant De Oud-Hagenaar, het lokt altijd interessante reacties uit. Ik ontving een mailbericht van een vroegere bovenbuur van Karel Schols uit de Kootwijkstraat.

“Karel Schols was vertegenwoordiger bij Stokvis en heeft onder andere mijn eerste en (enige) bromfiets, uiteraard een Puch geregeld. Later nog een Puch Maxi voor mijn andere broer. Het was iemand, die, zoals ze dat zeggen, z’n bekkie wel bij zich had en was een zeer goede verkoper. Ik denk dat Karel Schols zijn hele werkzame leven tot aan zijn (vroeg) pensioen, tweede helft van de jaren tachtig, begin jaren negentig bij Stokvis heeft gewerkt. Hij is in eind 2015 op 90-jarige leeftijd overleden.”

Ik heb hem niet gekend in mijn Stokvis-periode. Ik heb al een paar maal gekeken naar de films op de dvd Puch 50 jaar, de jongensdroom. Voor mij interessant, vooral Karel Schols te zien vertellen over zijn verkoopervaringen. Hij was bij de opnamen in goed gezelschap van Wout Louwerens, vertegenwoordiger van Stokvis in Amsterdam en daarvoor werkzaam geweest bij de Delftse Motorenhandel, aan de Theresiastraat in Den Haag, die de Puch importeerde vóór Stokvis en bromfietshandelaar Leo van Zijl, die een goedlopende werkplaats had in de Kikkerstraat voor de Puch- en Tomos-bromfietsen. Wat moest dat een speciale periode in Den Haag zijn geweest, vooral in de jaren vijftig en zestig.

Vanaf 1 januari 1957 was R.S. Stokvis de importeur geworden van de fabrieken Steyr, Daimler, Puch AG Graz (Oostenrijk) voor de alom geprezen Puch-bromfiets. In 1899 stichtte Johann Puch opnieuw de fietsfabriek Styria. Na de oorlogsjaren van 1914-1918, door de inflatie en bizarre economische omstandigheden, kwam liquidatie in zicht. Toen werd Ing. Giovanni Marcellino binnen de fabriekspoorten gehaald. Geen liquidatie, maar de Puch-bromfiets werd later een topper onder bromfietsen. Er kwam een Puch-rage aan.

Op de dvd film spreekt Karel Schols, dat Stokvis veel huwelijken op z’n geweten heeft. Wie een mooi meisje wilde ‘versieren’, moest een Puch-bromfiets kopen en met zijn tweeën toeren door de stad. Voordat Karel Schols met zijn werk als vertegenwoordiger begon, volgde hij een soort ‘cursus’ via een gespreksbandje van Sjaak Bral. Hij was geen Hagenees. Als uitstekend vertegenwoordiger, gaf hij aan, nooit en te nimmer aan de klant te vragen; “Hoe gaat het met je?” De kans dat de handelaar daar diep op ging, was groot en na zijn verhaal had hij geen tijd meer voor je om tot zaken te komen. Bied ook nooit een sigaret aan. Het is nooit goed en niet het juiste merk en dan begint je gesprek minder geslaagd. Het is een zwaar beroep, maar wel mooi en op zijn leeftijd toen (83) jaar, zou hij zo weer kunnen beginnen. R.S. Stokvis wilde geld verdienen en stond erop dat de dealers van Puch ook de Solex-bromfiets kochten; deden zij dat niet, dan werd er gedreigd naar zijn buurman-handelaar te gaan! Karel Schols: “Viel niet mee, in die tijd, reed alleen nog een pastoor op een Solex.”

Hoge sturen
De Oostenrijkse producent van de Puch, had een keer geen Puchs in voorraad met normale sturen; wel met een hoog stuur, die zijn toen geleverd en bleek direct aan te slaan. De periode brak aan met hoge sturen. Aan het woord was Karel Schols van R.S. Stokvis.

Leo van Zijl, bromfietshandelaar met werkplaats in de Kikkerstraat, was het adres om de Puch-bromfietsen sneller te laten rijden. Op de Ambachtsschool had Leo van Zijl, vijlen geleerd en dat is vele jaren goed van pas gekomen bij de aanpassing in het motorblok.

Er was een strijd ontstaan, door de concurrentie van het merk Tomos. Stokvis brak de Tomos af van imitatie, surrogaat en ook nog Karel Schols kwam opnieuw in een kleine opwinding om de Puch-bromfiets boven alles te stellen. Kom niet aan de Puch-bromfiets. De kopers van de Puch waren mensen, die met sparen en wat geld verdienen zich zo’n bromfiets konden veroorloven. Dat was typisch voor Puch; je veranderde regelmatig de bromfiets, eraan sleutelen en alleen bij Puch zag je dit fenomeen gebeuren, volgens Leo van Zijl.

Witte Puch
Zelf heb ik een witte Puch gehad, tweedehands en als Stokvisser, was ik er trots op.

Helemaal opnieuw trots was ik bij het lezen van een oude advertentie in het blad Bromfiets met een technische beschrijving van de Puch-tweetakt – cilinderinhoud 49 cc, voorzien van Champion-bougie L 7 of L 86 (Stokvis was importeur van Champion), toelaatbare belasting 145 kilo, kleuren zwart/crème – prijs: 695 gulden (niet alles overgenomen over de technische beschrijving). Importeur R.S. Stokvis & Zonen N.V. Rotterdam.

In Den Haag, Puchstad van weleer, komen de Puch- en de Tomos-eigenaars gebroederlijk in januari samen op Scheveningen.

Dit artikel heb ik geschreven als oud-Stokvisser, hoe kan het ook anders! Via een collega lid bij Conam (Contactgroep Automobiel- en Motorrijwielhistorie) kreeg ik de volgende artikelen in bruikleen, geschreven door Puch-kenners, zoals De Puch heeft Abraham gezien; na een halve eeuw nog populair, verscheen in MotorRijwiel 71/2004; Legendarische brommer 40 jaar oud; Het Puchje populair als geen ander van Hans van Dissel; Van Damesbrommer tot Statussymbool PUCH, verscheen in Bromfiets; Bromfietshandelaar Leo van Zijl: “Helemaal leip van Puch”, verscheen in Bromfiets, W.M.; Puch Historie deel 1, AM klassiek; Terugblik ‘Vaders poen, moeders angst’ door Henk Duits met een foto uit het Haags Gemeentearchief.

Puch fabriceerde ook motoren; ook over de Puch motoren heb ik Duitse en Nederlandse artikelen meegekregen ter lezing.

Met genoegen weer eens in De Oud-Hagenaar aandacht gegeven aan de legendarische tijden van weleer, maar nu nog kopen ouderen de oude Puch-bromfiets. Op de foto’s ziet u Aat de Wilde uit Loosduinen, collega van het Louwman Museum en van een goede vriend op Scheveningen, Martin Krul. Zijn Puch kocht hij of kreeg hij toen hij 65 jaar werd! Afgebeeld op de Scheveningse boulevard, de Puch van 1957.

Wim P.M. van Wezel
wimvanwezel@casema.nl
06-22051239

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestPrint this pageEmail this to someone

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann