Reclamewerk van Jan Lavies leeft voort

De in Den Haag geboren reclameontwerper Johannes Frederik Lavies, bekend als Jan Lavies, leeft voort op een groot aantal reproducties als prentbriefkaart en uitgebracht door ‘Art Unlimited’ Jan Lavies is in 2005 overleden en bereikte de respectabele leeftijd van 102 jaar! Dit zijn mijn herinneringen uit 1994 toen ik een bezoek bracht aan Jan Lavies in Gorinchem.

Onlangs nog is Jan Lavies verhuisd naar het stadshart van Gorinchem waar hij samen met zijn vrouw Bé een oergezellige flat bewoond. Meteen al bij binnenkomst word je geconfronteerd met hetgeen de heer des huizes altijd als beroep heeft gedaan; reclame-ontwerper. In de gang hangen de originelen welke eens de omslagen sierden van de menukaarten aan boord van de cruiseschepen van de Holland-Amerikalijn (HAL). De deur van het toilet is voorzien van de bekende Scheveningen affiche; alleen maar twee benen in het water in klein bikinibroekje. Voor de jaren zestig een gewaagde promotie-affiche voor deze badplaats. Maar Lavies heeft altijd iets gemaakt als hij er volledig achter kon staan.

Het is de houding van een freelancer die nooit om werk verlegen zat. “Mijn werk heb ik altijd serieus genomen en dat heeft men kennelijk gewaardeerd, en die zijn werk met enige trots tevoorschijn haalt.” Lavies is van een generatie die op zijn tijd geniet van een V.S.O.P.-cognac of champagne, die afreist in een Buick naar exotische oorden, een Egyptische sigaret rookt op het achterdek van een cruiseschip, overnacht in een luxehotel en in een restaurant zich te goed doet aan oesters of kaviaar. Deze levensstijl is zichtbaar in het oeuvre dat voor mij ligt.

Nederlands-Indië
Hoewel Lavies veel werk heeft vervaardigd voor Nederlandse ondernemingen zoals Tonnema uit Sneek (omslagen King atlassen), Esso, Shell, Sigarettenfabriek Ed. Laures Caballero), Nederlandse Spoorwegen, Kabouter jenever is een deel van zijn oeuvre aan het gezicht onttrokken geweest, want dat speelt zich voornamelijk af in voormalig Ned. Indie en Singapore in de periode 1925-1932. Het betreft werk dat je terugbrengt naar het bruisende riet, de palmtakken, en de eindeloze vlakten waarop geen mens te bekennen is, genietend van prachtige kleuren tijdens de zonsondergang.

Tekenleraar
Lavies werd op 9 september 1902 in Den Haag geboren waar hij na de Middelbare school studeert aan de Academie van Beeldende Kunsten met een door zijn moeder aangevraagde beurs, met de bedoeling tekenleraar te worden. Vlak voor het eindexamen nam hij de benen naar Duitsland waarna hij zijn eindexamen wel kon vergeten.

In zijn academietijd waagde hij zich op het glibberige pad van reclame. Zo maakte op 17-jarige leeftijd een affiche voor een champagnemerk, en klein drukwerk. Na een korte diensttijd van zes maanden vertrok hij op de ‘Samland’ vanuit de Antwerpse haven naar Amerika. Maar het avontuur viel hem enigszins tegen. Anders dan in zijn dagdromen was hij bordenwasser in Brooklyn, huisschilder op Long Island, en op Broadway, schilder voor reclameborden.

Om te trouwen kwam hij in 1924 even terug naar ons land, om gelijk weer door te gaan naar Nederlands-Indië. Een omslagtekening gepubliceerd in het tijdschrift d’Orient kreeg lovende recensies in de dagbladpers.

Hierna volgden vele opdrachten voor Drukkerij Emmink, de KPM (Kon. Paketvaart Maatschappij) Drukkerij Kolf & Co, toneeldecors, hotelfolders, bagagelabels en affiches voor jaarmarkten, Coty Parfum, en Wascana sigaren. Door decoratieschilders worden zijn composities op posterformaat op speciaal linnen vergroot aangebracht op zogenaamde ‘road signs’, reclameborden in het formaat 3 bij 5 meter. In 1929 is Lavies werkzaam in Singapore voor een jaar, en weer terug in Nederlands-Indië waar veel reclamewerk tot stand kwam voor de Japanse firma Daishin, importeurs van sokken, schoenen, hoeden, vulpennen, batterijen, insectenbestrijdingsmiddelen en zeep behoorde tot het assortiment. Een oeuvre doorspekt van subtiele humor en levensblijheid in helder kleurgebruik maakte van Jan Lavies een veelgevraagd reclameontwerper. In 1932 terugkeer naar ons land waar hij zich bekwaamde in de airbrush techniek, in bijna fotografische reproductie voor de vele affiches vervaardigd voor de Laurens sigarettenfabriek waarbij dezelfde compositie wordt aangewend voor overige sigarettenmerken binnen het assortiment zoals ‘Holiday’ of ‘Aida’. Een grote klant diende zich aan in de vijftiger jaren, de Holland Amerika lijn voor menukaarten, die aan boord door de huisdrukkerij met het dagelijkse menu worden gedrukt, invitaties voor een diner met de kapitein, wijnkaarten en overig drukwerk met signatuur Jan Lavies. Een oeuvre dat enig cachet meegaf aan wat eens misschien een leuke tijd was, maar gelukkig is een en ander in de vorm van prentbriefkaarten verkrijgbaar.

Peter van Dam
vandam.peter@gmail.com

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestPrint this pageEmail this to someone

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann