Een andere Willem Maris

Bij de naam Willem Maris zullen de meeste mensen denken aan de bekende schilder van de Haagse School, de jongste van de drie broers Maris (1844-1910). Maar er is nog een andere Willem Maris, die op een geheel ander terrein eveneens zijn sporen verdiend heeft. Willem Maris (1939-2010) was eind jaren vijftig, begin jaren zestig een van de beste Nederlandse tennissers en werd in 1958 en 1962 kampioen van Nederland in het enkelspel.

De Nederlandse kampioenschappen werden in die jaren steevast gehouden op de Metsbanen aan de Berkenbosch Blokstraat op Scheveningen. Een van de ballenjongens tijdens deze kampioenschappen was Stef de Niet (1949), voor wie Willem Maris een soort jeugdidool was. De tennisser Willem Maris ging na het beëindigen van zijn sportcarrière en na het behalen van zijn ingenieursdiploma in Delft werken bij Philips en werd in 1990 de eerste CEO van ASML, een voormalige dochter van Philips en tegenwoordig als hightechbedrijf een wereldspeler.

Onlangs verscheen van de hand van de voormalige ballenjongen Stef de Niet een boek, getiteld Balk, waarvan de hoofdpersoon eveneens Willem Maris heet. De derde Willem Maris dus. Stef de Niet heeft een lange loopbaan doorlopen bij de gemeente Den Haag. Zo was hij o.a. bestuursadviseur van de wethouder van Financiën en Cultuur Louise Engering. Zijn laatste functie was directeur van Centrum 16·22, een Haagse instelling voor vormingswerk in het onderwijs. Balk is zijn debuut, afgezien van een kinderboek dat hij voor zijn kleinzoon geschreven heeft en dat niet in de handel verkrijgbaar is.

Maan
De Willem Maris uit Balk heeft eveneens een tennisverleden, evenals zijn vrouw Manon, door Willem consequent Maan genoemd. Ze leerden elkaar kennen in de collegebanken in Leiden, maar de liefde ontluikt pas bij de tennisvereniging Leimonias op Klein Zwitserland. Willem is als erfgenaam van een keten van lingeriewinkels financieel onafhankelijk en bewoont met zijn vrouw, een veelgevraagd fotografe, een royale villa aan de Belvedèreweg in het Van Stolkpark. In de haven van Enkhuizen ligt hun Staverse kotter, de ST 19 Balk. Ze hebben een dochter Miou Miou (afgekort Mi), die in opleiding is voor oncologisch chirurg. Willem is ook politiek actief geweest en kan terugzien op een geslaagd wethouderschap van Cultuur in de gemeente Den Haag. Kortom, ogenschijnlijk ontbreekt het Willem Maris aan niets.

Maar hij is ontevreden met zijn leven, is somber en futloos en zit zijn vrouw maar ook zichzelf in de weg. Om weer energie terug te vinden besluit hij naar zijn boot te gaan en met zijn dochter de oversteek naar Londen te maken. Daar beleeft hij een paar opwindende dagen, die ook een enigszins louterende invloed op zijn gemoed hebben.

Als zijn dochter terugvliegt naar Nederland om weer aan de slag te gaan in het ziekenhuis, ziet hij er tegenop om alleen naar Enkhuizen terug te varen. De man bij wie de kotter in onderhoud is weet raad. Zijn dochter Irene is vertrouwd met de boot, heeft zeilervaring en kan wel een paar dagen op de zaak gemist worden. Er breken enkele opwindende dagen in Londen aan. Opwindend voor beiden, zeker als bedacht wordt dat Irene op het punt staat in Enkhuizen in het huwelijk te treden.

Willem komt gesterkt terug uit Londen. Hij was in Enkhuizen al begonnen met het schrijven van verhalen en neemt zich nu voor een toneelstuk te gaan schrijven. Het heet De Republiek en beschrijft op een even vlotte als amusante wijze de verhouding tussen politiek en ambtenarij. De net aangetreden premier wil haast maken met het inlossen van zijn verkiezingsbelofte van Nederland een republiek te maken, maar wordt daarin door machinaties in de ambtelijke en militaire top op soms geraffineerde, maar tegelijkertijd ook knullige manier gedwarsboomd. In deze passages is Stef de Niet, als oud-bestuursadviseur zonder twijfel goed bekend met dit thema, op zijn best. Hij maakt van de verschillende personages uiterst vermakelijke karikaturen, die door hun aandoenlijkheid toch overtuigen. De slotscène trilt van de spanning, maar dat is nog niets vergeleken met hetgeen gebeurt na het klaterende slotapplaus. De plot mag hier natuurlijk niet onthuld worden. Het voltooien van het toneelstuk werkt voor Willem als een bevrijding. Op de laatste bladzijde koopt hij in de Prinsestraat een machtig mooi boeket voor Maan. Zij omhelst eerst Willem en daarna het boeket.

Haagse roots
Stef de Niet heeft zijn Haagse roots in dit boek niet verraden. Talloos zijn de verwijzingen naar Haagse locaties en Haagse situaties: de Van Hoornbeekschool (die tegenwoordig na een fusie Annie M.G. Schmidtschool heet), het Johan de Wittlyceum, de lingeriewinkel in de Venestraat, de Waterpartij, uiteraard het Binnenhof, ja zelfs het Haga ziekenhuis aan de Leyweg komt ter sprake. Maar de meest tot de verbeelding sprekende verwijzing naar Den Haag laat De Niet plaatsvinden tijdens het wethouderschap van Willem Maris. Daartoe aangezet door zijn vrouw besluit Willem tot een even originele als voor een wethouder ongebruikelijke actie. Hij hangt aan een loopbrug in het atrium van het stadhuis een groot spandoek op met de geheimzinnige tekst “Doe het vandaag”. Niemand heeft hem in actie gezien, maar de consternatie is groot en vooral burgemeester Deetman is in alle staten. Code rood wordt afgekondigd en de politie wordt in opperste staat van paraatheid gebracht. Kortom Nederland staat op scherp. Als Willem er enkele dagen later wederom in slaagt ongezien op dezelfde plek een spandoek op te hangen met de tekst “Nu, Nu, Nu”, voelt het college zich helemaal in zijn hemd gezet. Het onderzoek levert niet meer op dan dat de man die het tweede spandoek ophing waarschijnlijk dezelfde was als de man die het eerste had opgehangen.

Stef de Niet heeft eigenlijk een trilogie geschreven, want hij laat Willem Maris in Balk ook zijn levensverhaal en een heus toneelstuk schrijven. Hij toont zich een geboren verteller die weliswaar geen uitweidingen schuwt, maar de verhaallijn vervolgens weer moeiteloos oppakt en met vaart en vooral veel humor de lezer meeneemt. En hem tussen de regels door bijzondere Haagse inkijkjes gunt.

Hans Lingen
hrlingen@gmail.com

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestPrint this pageEmail this to someone

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann