R.S. Stokvis & Zonen N.V. Den Haag

Op het door mij opgestelde tekst over R.S. Stokvis & Zonen N.V. aan de Herengracht 9 den Haag, geplaatst in De Oud-Hagenaar van 1 november, heb ik reacties gekregen. Lezers, die het bedrijf kennen, hebben zich afgevraagd of die en die erop staan. Ik zal het vertellen.

Mijn oud-collega’s waren verzameld rond Theo Franken, jarenlang expert in Bahco® Zweeds gereedschappen en andere talrijke fabrikaten gereedschappen, tijdens zijn diner ter ere van zijn jubileum in Rotterdam (1963). U ziet ook Joop Akemann, verkoopleider van de Erres® producten, radio en tv, wasautomaten (Minkema), stofzuigers met papieren zak, elektrische dekens, koelkasten (frigo’s), boenmachines, Rijwiel Solex® om er een paar te noemen. Helemaal achterin Ed Nowee, verantwoordelijk voor het sanitair. Ed was de zoon van Jan en de broer van Paul Nowee, schrijvers van de Arendsoog-boeken.

Ik zie nog vele bekenden, ook van de heer Sipman, vertegenwoordiger in het zware industriële segment in het rayon Den Haag, toen er nog sprake was van de Haagse Industrie. Sipman heeft zijn 50-jarig gouden jubileum gevierd. In die tijd was het de gewoonte bij Stokvis, dat de jubilaris werd afgebeeld in glas en lood ramen in het hoofdkantoor aan de Heiman Dullaertplein in Rotterdam. Veruit de meeste collega’s zijn overleden. Maar de mooiste reactie komt nog; ik werd gebeld door een meneer uit Leidschendam, die in zijn collectie Boeken de catalogus had van Lindeteves-Stokvis. Bij het lezen van het Stokvis artikel in De Oud-Hagenaar van dinsdag 1 november 2016, was zijn gedachte, mij te bellen of ik belangstelling had. Ja, natuurlijk, maakt de geschiedenis van het Stokvis-bedrijf compleet.

Uitgegeven in Semarang, februari 1929 door Lindeteves Stokvis. ‘Van dezen catalogus werd een exemplaar in prachtband aangeboden aan Zijne Excellentie den Gouverneurs-Generaal van Nederlandsch Oost-Indië. Lindeteves Stokvis waren partners en actief in het gebied van de rijzende zon.

De catalogus telt zo’n 660 pagina’s met veel mooie duidelijke plaatjes en sommige met een steunkleur rood. Dit boek geeft een beeld van de handel en industrie van het vroegere Nederlandsch Oost-Indië in de jaren twintig en dertig, tot de omwenteling wat de Hollanders bouwden in de Oost.

Ik neem wat over uit de catalogus, gedrukt in het zogenaamde voorwoord. ‘De behoefte aan een nieuwen algemeenen catalogus bestond reeds lang. Wij zouden veel eerder tot het samenstellen van een nieuwen catalogus zijn overgegaan, ware het niet, dat de omstandigheden, die in handel en industrie heerschten zulks onmogelijk maakten. Waar inmiddels in deze omstandigheden een zekere stabiliteit is ingetreden, meenden wij niet langer met een nieuwe uitgave te mogen wachten.’

‘Wij veroorloven ons, U erop attente te maken, dat wij door onze eigen constructie-werkplaatsen in staat zijn omvangrijke ijzerconstructiewerken in korten tijd te leveren en dat wij overigens volledige installaties van theefabrieken, waterkrachten, pompstations, ook voor koffie-rijstfabrieken, rubberindustrie, hijskranen, zelfs auto’s, autobussen, stoomvoertuigen, gereedschappen, sanitaire artikelen met wandtegels in kleuren afgebeeld, benzinepompen en ga maar door!’

Montages
‘Door onze ervaren gespecialiseerde monteurs en uitvoerders kunnen wij complete montages op verschillend gebied deskundig uitvoeren. De catalogus is een studie waard naar de industriële impact in het voormalige Nederlandsch Oost Indië door Lindeteves Stokvis. Het waren zakenlui; telkens wordt een tevredenheids betuiging afgedrukt om potentiële klanten over de streep te trekken.’

Brief S.O. Tasikmadoe van 30 juni 1925
‘Ondergeteekende Administrateur der Suikerfabriek Tasikmadoe verklaart hieronder gaarne, dat de door de firman Lindeteves Stokvis geleverde stoomleiding en Mannesmannmateriaal zeer goed en in beperkten tyd volgens teekening werden pasklaar gemaakt en afgeleverd.’

Men gaf ook uitleg over de producten en zelfs een voorlichting van de afdeeling Bedrijfseconomie. Wat is bedrijfseconomie?

Verderop in het boek las ik ‘Economisch zijn’; ‘wil niet zeggen, zooweinig mogelijk uitgeven, doch slechts die uitgaven doen, welke als resultante grootere inkomsten verzekeren.’ Bij de ‘afdeeling Verfwaren en Chemicaliën’, bevindt zich een los blad in een groene steunkleur, beschikbaar gesteld door de leverancier H. Vettewinkel & Zonen Amsterdam. Lindetevis Stokvis had de alleenverkoop voor Nederlandsch Oost-Indië. Bij de badkuipen zie ik afbeeldingen, die los staan in de badkamer, dus niet ingebouwd. Losse badkuipen zijn ook weer ‘in’.

Een oud-collega van R.S. Stokvis stuurde mij in 2008 een foto van een verwerkingsdinstallatie, gemaakt in een rubberplantage op Oost-Java, toen hij daar met zijn echtgenote was. De installatie was geleverd door Lindetevis Stokvis in 1927 en functioneerde in 2008 nog steeds.

Ik ben onder de indruk van de catalogus februari 1929 van Lindetevis Stokvis. Hoe dit bedrijf ter ziele is gegaan, daar heb ik geen gegevens over. Van een collega van Het Louwman Museum, kreeg ik eens een zakmesje een relatie geschenk van Javastaal Stokvis. De sport is de catalogus van dit bedrijf te achterhalen; weer via De Oud-Hagenaar?

Mochten lezers over aanvullende informaties beschikken, u bent welkom bij onderstaand persoon. Kantoor Den Haag is het enige verkoopkantoor binnen de Stokvis Groep, die nog reunie bijeenkomsten organiseert. Ook in 2017, waarschijnlijk in september.

Wim P.M. van Wezel
wimvanwezel@casema.nl
06-22051239

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestPrint this pageEmail this to someone

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann