Geld pikken uit je moeders portemonnee

Leren omgaan met mijn en dijn. Dat gaat met vallen en opstaan. Wie als kind indertijd zonder zonde was, werpe de eerste steen.

Al geruime tijd wissel ik met een oud-klasgenoot van de lagere school per mail herinneringen uit. Wat de een bijna vergeten was, vult de ander graag aan. En andersom natuurlijk. Het gaat over van alles. Over hoe onze vaders vroeger iedere ochtend de kachel aanmaakten. Over de eigenaardigheden van onze meester en onze klasgenoten. Over onze kleren van toen. Over onze angsten en verliefdheden. Alles natuurlijk aangevuld met de kennis van nu.

Onlangs mailde hij me, dat hij zich nog kon herinneren dat hij geld pikte uit de portemonnee van zijn moeder.

Hij schreef verder: ‘Zakgeld had je eerst niet. Later heel weinig. Het begon met vijf cent per week. Genoeg voor voor de snoepwinkel, vlakbij. Daar probeerde ik ook eens met kartonnen speelgeld snoep te kopen. Tot woede van de winkelier. Geleidelijk werd vijf cent een dubbeltje en tenslotte een kwartje. Meer is het nooit geworden. Als ik meer wilde, moest ik dat maar aanvullen. Daar werd ik dan ook heel creatief in.

Op een keer zag ik thuis op een bureautje zomaar een biljet van 25 gulden liggen. Daarmee ben ik toen bij de ijscoman met een karretje een ijsje gaan kopen. Hij vond dat verdacht en vroeg: ‘Hoe kom je daaraan?’

Ik zei: ‘O, dat is gewoon mijn zakgeld’. Toen ging hij in een cafe naar binnen om het te wisselen. En ik ging er als een haas vandoor.

Daarna heb ik nooit meer geldbiljetten gestolen. Alleen maar kleingeld. Heel geraffineerd.

In onze winkel stond een kassa die je met een hendel open moest doen. Dan ging er een belletje. Als je dat voorzichtig deed en je hand al in de lade stak, kon je het belletje tegenhouden en geruisloos iets pikken.

Last van mijn geweten heb ik daarover nooit gehad. En, vraag ik me nu af, hoe kan dat nou? En zouden ze het ooit gemerkt hebben? Ik denk het niet. Want mijn ouders waren wel zo, dat ze dat dan aangekaart zouden hebben.’

Aldus mijn oude schoolvriend.

Een knagend geweten
Geïnspireerd door zijn verhalen vroeg ik mevrouw Pasgeld of zij vroeger ook wel eens wat uit de portemonnee van haar moeder had gestolen. Nou, dat bleek schering en inslag te zijn geweest. Ook altijd kleingeld als aanvulling op het zakgeld. En ook nooit betrapt.

Maar op de een of andere manier knaagde haar geweten wel en besloot ze haar wandaden te bekennen aan haar iets oudere zusje van negen. Een gevoel van saamhorigheid was het gevolg. Want ook haar zusje bleek regelmatig een greep in moeders portemonnaie te doen.

Samen besloten ze dat ze dat heel zielig voor hun moeder vonden en zochten naar middelen om het weer goed te maken. Ze kochten een bosje bloemen en gaven dat aan haar.

‘Kinderen, wat lief van jullie. Waar heb ik dat aan verdiend?’, vroeg moeder.

‘Omdat we jou zo lief vinden’, was het antwoord.

Toen ik die herinnering van mevrouw Pasgeld hoorde, was ik geroerd. Maar kon niet nalaten te vragen, waar ze dat geld voor dat bosje bloemen vandaan hadden.

Maar eigenlijk had ik dat zelf ook wel kunnen raden: ‘Uit de portemonnee van onze moeder natuurlijk’.

Sporen uitwissen
En nu ontkom ik er natuurlijk niet aan. Nu zal ook ik voor de bijl moeten met mijn eigen ervaringen op gebied van diefstal en ontvreemding.

Mijn allereerste herinneringen daaromtrent gaan naar het winkelen met mijn oma in de Haagse Bijenkorf. Ik was zeven. Toen de oma even was afgeleid door een voordelige aanbieding, zag ik in een gemakkelijk bereikbaar winkelvak een werkelijk schitterende servetring liggen. Niet zomaar een servetring. Nee, een zilverkleurige met prachtige rozetversieringen rondom. En het was gebeurd voor ik er erg in had. Ik keek niet eens eerst in het rond of er iemand naar me keek. Hij zat zomaar in mijn broekzak voor ik het wist. Eigenlijk kon ik er zelf niet eens veel aan doen, vond ik.

Op de terugweg naar huis brandde hij wel in mijn zak. Steeds legde ik een hand of een arm op die zak om te voorkomen dat iemand zou vragen wat er toch zo uitstak in die broekzak.

Gedachten aan hoge geldboetes en celstraffen, maakten dat ik de nacht erop geen oog dicht deed. En de volgende nacht evenmin. Er zat niets anders op dan alle sporen van mijn misdaad uitwissen voordat men mij op het spoor zou komen. Dus deed ik de servetring, die ik de hele tijd onder mijn matras had verborgen, weer in mijn zak en deponeerde hem in de eerste de beste afvoerput langs het trottoir.

Gestolen goed gedijt goed
Later had ik minder wroeging. Ook ik kwam in de verleiding om delen van het wisselgeld, dat bij ons thuis altijd onder de glazen kast in de keuken lag, te ontvreemden. Maar juist omdat dat daar zo open en bloot lag, verdacht ik mijn moeder ervan, dat ze dat daar expres had neergelegd om mijn eerlijkheid te testen.

Dus haalde ik het in onbewaakte momenten altijd gewoon uit haar portemonnee.

En o, ja. Toen ik er in de klas een keertje uit werd gestuurd (om mijn heil in de gang te gaan zoeken, zoals de meester dat uitdrukte) herinnerde ik me, dat mijn klasgenoot Roeltje Debrichie een Dick Bos-boekje in zijn jaszak had zitten. Dat had hij er in de pauze uitgehaald om het me te laten zien. Stiekem, in een hoekje. Want hij had het gestolen, vertelde hij me.

U begrijpt het al. Diefstal van goederen die al gestolen zijn, is eigenlijk geen diefstal, redeneerde ik.

En zo komt het, dat het detective-beeldverhaal no. 7 uit de Dick Bos-serie, getiteld ‘Gangsters’, nog altijd boven in mijn boekenkast staat. Maar als Roeltje dit leest en hij wil het terughebben, moet hij me maar even mailen. Dan stuur ik het hem per kerende post retour.

‘Algemene jatsalons’
En dan waren er natuurlijk de gemeenschappelijke kleedkamers in de bad-en zweminrichting De Regentes in de Haagse Weimarstraat.

Die werden echt niet voor niets ‘algemene jatsalons’ genoemd.

Zelf heb ik me daar nooit schuldig gemaakt aan enig misdrijf. Maar de goede raad van de juffen en de meesters om daar nooit iets van waarde in je zakken te laten zitten, heb ik wel altijd trouw opgevolgd.

Ook nog iets op te biechten? Meldt het aan uw biechtvader: julius.pasgeld@deoud-hagenaar.email.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestPrint this pageEmail this to someone

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann