Eetgewoonten door de jaren heen

Tijdens de kerstboodschappen werd het me ineens duidelijk hoe makkelijk het eigenlijk allemaal geworden is met koken voor de feestdagen. Als je wilt, kan je alles kant-en-klaar kopen, hoef je geen uren in de keuken te staan om een behoorlijke feestdis te bereiden! Stoofpeertjes, pommes duchesse, kalkoen, varkenshaas, rosbief: alles in schotels die je zo in de oven kunt doen.

Wat hadden mijn moeder en schoonmoeder het dan moeilijk… Werkelijk alles werd zelf voorbereid en gekookt. Zelfs de kerststol en het krentenbrood werden zelf gebakken. Uren stond er een emmer bij de kachel met deeg wat moest rijzen. Daarna in een klein oventje bakken, de lucht ruik ik nog! Appelmoes gekookt van goudrenetten, doperwtjes zelf gedopt, aardappelpuree met boter en melk, en als het een goed jaar was kwam er een kip of kalkoen op tafel. En soms (wat ik nu nooit meer zou eten) een konijn… En niets uit een pakje, alles puur en natuur! En met liefde bereid, hoewel mijn moeder echt wel in de stress zat voor de feestdagen. En op oudejaarsavond maakte mijn moeder een huzarensalade, als er geld genoeg was lagen er zalm, paling en garnalen op de schotel. Als er geen geld was alleen een salade met een paar tomaatjes, augurkjes en ei erop.

Mijn moeder kon goed koken, ze vond het ook leuk en maakte gerechten die in de jaren vijftig en zestig niet echt gewoon waren, zoals nasi, bami en spaghetti met gehaktballetjes, mijn favoriet op mijn verjaardag. Zelf gehaktballen maken, van een doorregen runderlap die door de slager werd gemalen, een favoriet van ons allemaal. Haar appeltaarten en cakes waren zo heerlijk, en we hadden echt een minikeuken met weinig apparatuur, dus dat was echt een enorme klus.

Later ging ze het steeds minder leuk vinden, zeker toen mijn broer en ik uit huis waren en mijn vader was overleden. Toen draaide de boel om, ik ging voor haar koken en ze kwam bij mij eten! Hoewel ik helemaal niet kon koken toen ik ging trouwen, heb daar echt een Margriet-basiskookboek voor gekocht en dat kookboek was mijn bijbel in de eerste jaren. Later werd het echt een hobby en vond ik het ontzettend leuk om hele rijsttafels te maken voor vrienden. Ik moet zeggen dat ik het uitgebreid koken, nu ik zelf ouder ben, steeds minder doe en het ook steeds makkelijker voor mezelf maak…

En dan de bouillon van mijn schoonmoeder, ik heb nog nooit zulke lekkere soep gegeten als bij haar! Uren op een klein vuurtje trekken met een schenkel en beenderen, dan de groenten erin en balletjes van zelf gedraaid gehakt! Heerlijk, ik heb geprobeerd om het na te maken maar tot op heden is dat niet gelukt! Ook haar bavarois was ongeëvenaard, wat hebben we met de hele familie gesmuld!

Mijn vader kon absoluut niet koken, zelfs een ei bakken was hem nog te moeilijk. Maar met oudjaar stond hij de halve dag in de keuken om appelflappen te bakken. Plakken appel (weer die goudrenetten) in deeg, in de zonnebloemolie en dan uitlekken op keukenpapier. En dan heerlijk warm opeten met poedersuiker! Dat het hele huis stonk, was voor hem geen probleem, gewoon de ramen open en bakken maar! De volgende dag was er een enorme schotel appelflappen over, dat was ons ontbijt en de lunch voor Nieuwjaarsdag.

Onvergetelijk waren de zelfgemaakte kroketten en bitterballen van mijn moeder. De buren kwamen er voor naar de Brasem waar mijn ouders in de jaren zeventig een zomerhuisje hadden. Hele schalen vol. En die gingen snel leeg! Zelf heb ik ze in die jaren ook nog gemaakt en dat lukte vrij aardig. Een paar jaar geleden heb ik het recept weer teruggevonden en het opnieuw geprobeerd. Dat was geen succes, had een grote schaal ragout, maar kroketten wilden het niet worden. Waarschijnlijk een ander merk bloem!

Een grote rage in de jaren zeventig was vleesfondue. Dat deden we op hoogtijdagen, zoals kerst en als er iemand jarig was. Altijd leuk, maar omdat er vooraf flink geborreld werd, stak er altijd wel iemand de vleesvork in zijn mond en brandde zijn lippen. En op een avond dat vrienden van mijn ouders kwamen fonduen, werd deze oom Jan zo dronken dat hij de pan met vet met zijn vork omduwde en de hele tafel onder de olie zat. Gelukkig geen brand, maar wel een ontzettende vette kledderboel op de tafel en de vloerbedekking. Dat was gelijk de laatste keer, de pan ging in de schuur en is er nooit meer uitgekomen!

Het is dus in deze tijd allemaal wel minder stressen om een feestmaaltijd te bereiden, maar als ik denk aan vroeger was het toch wel gezelliger en lekkerder wat we aten.

En de trend van nu is toch ook weer om puur en natuur te eten. Geen pakjes en kruidenmengsels waar je nog van alles aan toe moet voegen, maar gewoon alles zelf maken! Dat probeer ik ook zoveel mogelijk te doen, hoewel het soms ook wel heel makkelijk is om een kant-en-klare boerenkoolschotel te kopen… Sorry, mam!

De kaaskoekjes van mijn moeder waren zo lekker dat de trommel heel snel leeg was. Het recept is heel simpel, maar we maken ze nog steeds!

Lonneke Passchier
lonpasschier@hotmail.com

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestPrint this pageEmail this to someone

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann