De Muren hebben Oren

Den Haag is een stad van diversiteit. Zij kent een rijke geschiedenis met veel verschillende verhalen en achtergronden, die samen de stad hebben gemaakt tot wat zij nu is. Tegelijkertijd is Den Haag ook de meest gesegregeerde grote stad van Nederland. De stichting De Muren hebben Oren organiseert daarom speciale educatieve programma’s voor Haagse basisscholen, waarin verbinding tussen Haagse bewoners van verschillende generaties en achtergronden centraal staat.

‘De Muren hebben Oren’ trekt lijnen van het verleden naar het heden, en laat daarmee het kleurige palet van de Haagse stadsgeschiedenis zien. Het educatieve programma richt zich op alle bepalende momenten die de stadsgeschiedenis en de bevolkingssamenstelling van Den Haag hebben gevormd, sinds 1940 tot vandaag. Hieronder vallen de deportaties en evacuaties tijdens de Tweede Wereldoorlog, de komst migranten uit de voormalige kolonies Nederlands-Indië en Suriname en de komst van gastarbeiders en vluchtelingen.

Leerlingen van groep 7 en 8 krijgen door De Muren hebben Oren de kans om mensen te interviewen, die uit eigen ervaring hierover kunnen vertellen. Voorafgaand aan dit interview, dat zij in drietallen bij stadsgenoten thuis afnemen, krijgen zij een speciale openingsles in de klas. De openingsvraag van de les luidt: “Wanneer ben je een echte Hagenaar?” Er is geen goed of fout antwoord; de vraag wordt gesteld om te bepalen welke ideeën er leven in de klas. In de daaropvolgende twee uren worden verschillende migratiestromen door de decennia heen belicht. Zo werden joodse Hagenaars de stad uit gedeporteerd tijdens de Tweede Wereldoorlog. Van de 17.000 Haagse joden keerden slechts 2.000 mensen terug. Andere Hagenaars moesten hun huis tijdens de oorlog verlaten door de aanleg van de Atlantikwall. Jonge Haagse mannen werden ingezet voor de Arbeitseinsatz, of doken hiervoor onder.

Na de onafhankelijkheid van Indonesië kwamen ca. 300.000 Indische Nederlanders naar Nederland, van wie velen naar Den Haag. Zij waren dan officieel wel Nederlander, maar voor een groot deel van deze ‘repatrianten’ gold dat zij nog nooit in Nederland op het Europese continent waren geweest.

Enkele jaren later werden de wervingscontracten tussen Nederland en landen rond het Middellandse Zeegebied opgesteld, waarin tot uitwisseling van arbeidskrachten werd besloten. In de jaren ’50 kwamen de eerste gastarbeiders, onder andere naar Den Haag. De eersten kwamen met name uit Italië en Spanje, later volgden Marokkaanse en Turkse gastarbeiders. Inmiddels zitten veel (achter-)kleinkinderen van hen in de Haagse basisschoolklassen.

Den Haag kent ook een grote Surinaamse gemeenschap. Voor en na de onafhankelijkheid van Suriname in 1975 migreerde de helft van de Surinaamse bevolking naar Nederland, waarvan met name Hindoestaanse en Javaanse Surinamers naar Den Haag kwamen. Door de eeuwen heen heeft Den Haag ook veel vluchtelingen een veilige plek kunnen bieden, vluchtelingen vanuit verschillende landen en met verschillende vluchtredenen. Ook zij maken deel uit van de Haagse bevolking.

Na afloop van de les waarin al deze verhalen worden verteld aan de leerlingen, wordt wederom de vraag gesteld: “Wanneer ben je een echte Hagenaar?” Wat bleek in de reeds gegeven lessen? De nauwe definitie van ‘een echte Hagenaar’ die bij aanvang door veel leerlingen werd gegeven (‘iemand die in Den Haag geboren is, uit Haagse ouders en die veel over Den Haag weet te vertellen’), werd door het aanhoren van de verschillende migratiestromen tijdens de les enorm verruimd. Het antwoord waar de hele klas mee instemde, was ‘Een echte Hagenaar is iemand die in Den Haag woont.’ Na de geschiedenisles gaan de leerlingen naar het Nationaal Archief om ‘echte’ documenten te zien die te maken hebben met de vijf thema’s die ‘De Muren hebben Oren’ behandelt, de bewijsstukken van de geschiedenis. Vervolgens krijgen de klassen interviewles. Dit alles ter voorbereiding van het hoogtepunt van het programma, de interviews.

Het programma wordt vanaf januari tot en met juni 2017 door elf Haagse klassen uitgevoerd. Stichting ‘De Muren hebben Oren’ is altijd op zoek naar mensen die geïnterviewd willen worden over hun eigen ervaringen binnen een van de vijf thema’s (WOII, Indische Nederlander, gastarbeider, Surinamer of vluchteling). Ook is de stichting op zoek naar vrijwilligers, die interviews willen begeleiden. Meer informatie: demurenhebbenoren.nl.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestPrint this pageEmail this to someone

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann