Schoolreisjes: niet geslaagd zonder speeltuinbezoek

Iedere Hagenaar en Hagenees is in zijn of haar schooltijd op schoolreisje geweest. Een uitgaansdag, waar je als leerling met verlangen naar uit keek.

Het was gebruikelijk dat zo’n dag tegen de zomervakantie gepland werd. Als afsluiting van het leerjaar. De school huurde een bus met chauffeur en dan rijden maar, uitgewuifd door de moeders en een enkele vader. De kleintjes gingen naar bestemmingen, die niet al te ver gelegen waren. Ik herinner mij een bezoek aan Madurodam, waarna in de Bataaf in de Scheveningse Bosjes werd geluncht. Daarna in de bij behorende speeltuin lekker wippen, schommelen, zwieren en zwaaien tot je er misselijk van werd. Heleentje van Capelle bezong zo’n speeltuinbezoek treffend met de Karekieten in het toen populaire liedje ‘Naar de speeltuin’ in 1951. Pas nog op de radio gehoord. Trouwens, een schoolreisje was niet geslaagd zonder speeltuinbezoek. Ook de oudere kinderen deed je er veel plezier mee. Zo’n instelling van speeltuin met een horecagelegenheid, heette vroeger ‘een uitspanning’.

Die oudere kinderen gingen naar iets verder gelegen pretparken, zoals Drievliet, dat toen nog in Rijswijk lag en nog geen kermis was. Voor mij als Rijswijker bekend terrein, want ik woonde er vlakbij en werd er in mijn jeugd met een kwartje geparkeerd: vijftien cent entree en tien cent voor een consumptie bij de meegebrachte boterham. Natuurlijk meestal een ijsje. In Duinrell in Wassenaar bekeken we eerst de sprookjes, dan kanovaren op de kasteelvijver, pannenkoeken eten en daarna de hele middag, inderdaad in de speeltuin.

Hoe ouder de leerlingen, hoe verder het reisdoel. Zo herinner ik mij de imposante ruïne van Brederode en het Kopje van Bloemendaal. Een hoog duin van 45 meter, waarvan het heerlijk afglijden was. Dan naar de uitspanning ‘Kraantje Lek’ voor de lunch en ontspannen in de bijbehorende speelgelegenheid.

Toen ik in 1962 in Rijswijk als onderwijzer aan de slag ging, moest ik zelf de schoolreisjes met mijn klas bedenken, regelen en leiden. En droeg ik de verantwoording om alle kinderen ongedeerd terug bij school weer af te leveren. Dus telkens de koppen tellen. Gelukkig ging het altijd goed. Op wat blauwe plekken en snij- en schaafwonden na. In de pas geopende Linnaeushof bij Bennebroek viel een knaapje in een vijver. Gelukkig had een assisterende moeder droge kleren meegenomen in haar auto. Eigenlijk bleef het recept hetzelfde. Eerst het serieuze en dan de ontspanning in de uitspanning. Zo bezocht ik met mijn kinderen in dat jaar eerst het Muiderslot, waar ze zeer deskundig werden rondgeleid. Nabij Hilversum lag de Anna’s hoeve, waar we lunchten en dan… U raadt het al.

Twee jaar later naar Rotterdam voor de rondvaart door de havens met Spido. Zeer spectaculair, ook voor mij. Mijn grootvader had hier bij de Havenpolitie gewerkt. Dan in dierentuin Blijdorp beestjes kijken en tot slot natuurlijk het bekende recept. Weer een heerlijke dag! Twee jaar later naar Alkmaar voor de bekende kaasmarkt. De kaasdragers met hun baar, het wegen en optasten en het rennen met de zware baren. Daarna van een pottenbakker de kunst afgekeken. Dan een gezonde excursie in de duinen bij Castricum zodat ze lekker moe gemaakt werden en tenslotte…

Het reisje naar de Efteling in 1967 was het vermoeiendst: een lange busrit en een overvol pretpark. Ik had de grootste moeite ze bij elkaar te houden. Op de terugweg waren ze uiterst klierig. Ik kwam doodmoe thuis. In 1969, mijn laatste jaar in Rijswijk, naar Harderwijk. Eerst een spectaculaire show met de dolfijnen, dan een rondvaart op een stukje IJsselmeer, alvorens in een heel grote speeltuin je laatste krachten te beproeven…

Voor al deze reisjes moest gespaard worden. Iedere maandag een bedragje plus het melkgeld, zodat de meester niet zonder werk zat…

Dat was anders toen ik in 1969 in Wassenaar ging werken. In plaats van een gehuurde bus brachten moeders ons met hun auto’s gratis naar onze bestemmingen, waar ze mij ook assisteerden. Die koos ik zo uit, dat er geen geld aan te pas kwam. Zo wist ik via mijn leerling Vincent van Gogh, een nazaat van de grote Theo, een gratis bezoek te regelen in het Van Gogh Museum te Amsterdam. Daar kregen de kinderen een op hen toegespitste rondleiding. Klasse! Via de twee kinderen Louwman, toenmalig directeur van de Wassenaarse Dierentuin, kon ik tweemaal een hele dag met mijn klas in die tuin doorbrengen. Met inbegrip van gratis consumpties… Directeur Legro van Transavia trakteerde zijn jarige zoon en zijn klas op een dagje Schiphol. Met een bus van de maatschappij naar het vliegveld, een rondleiding langs waar je anders nooit komt, en een echte vliegtuiglunch met bediening in zo’n groot vliegmachien. Tenslotte vliegtuig spotten op de pier. Een feestelijke dag.

Iedere keer als ik een kind van de graaf Van Zuylen in de klas had, een dochter en twee zoons, bezocht ik natuurlijk uitgebreid Duinrell op kosten van de graaf. Eerst langs de sprookjes, dan een boottochtje over de grafelijke vijvers, stoeien in het duin en in de speeltuin natuurlijk, en dan schoonspoelen in het privézwembad van de familie na de pannenkoeken. Heerlijk! Mijn klas had ook de eer Legoland te helpen openen op Duinrell. Na de officiële opening door de bobo’s, lunch in de Schaapskooi en de hele middag in de speeltuin ravotten, die toen nog niet voor het publiek geopend was. Wat een feest! Een onverwacht schoolreisje!

Ik besefte wel dat deze kinderen in vergelijking met die in Rijswijk bevoorrecht waren. Maar kinderen zijn kinderen en allemaal zijn ze dol op speeltuinen…

Worden er tegenwoordig nog schoolreisjes gemaakt?

Barend Jan Donker
lindenf@planet.nl


Naar de speeltuin toe
Af en toe gaan pa en moe
Met ons naar de speeltuin toe
Dat is voor ons kinderen het fijnste wat bestaat
’t Is een eind bij ons vandaan
Daarom gaat de karavaan
’s Morgens al op weg, dan zijn wij er niet zo laat

Heeft mama een goede bui en is papa niet te lui
Nou, dan gaan we naar de speeltuin
Ma draagt broodjes in een mand
pa de trommel met verband
En dan gaan we naar de speeltuin En we wippen en we draaien en we schommelen erg fijn
Tot we mis’lijk van het draaien en de limonade zijn
Heel de dag is het dan feest tot we’r uitzien als een beest
Nu wij heerlijk in de speeltuin zijn geweest

Kleine Piet vliegt van de wip
valt z’n tanden door zijn lip
Hij brult als een wilde als papa verbinden wil.
Lien draait in de molen rond
Jankend als een jonge hond
Want ze wil er uit en dat ding dat staat niet stil.

Heeft mama een goede bui en is papa niet te lui
Nou, dan gaan we naar de speeltuin
Ma draagt broodjes in een mand
pa de trommel met verband
En dan gaan we naar de speeltuin En we wippen en we draaien en we schommelen erg fijn
Tot we mis’lijk van het draaien en de limonade zijn
Heel de dag is het dan feest tot we’r uitzien als een beest
Nu wij heerlijk in de speeltuin zijn geweest

Komen wij dan s ‘avonds thuis
vuil van zand en stof en gruis
dan zegt papa boos: ’t was beslist de laatste keer
maar we zeuren al weer gauw
Mama, wanneer gaan we nou
Nog eens naar de speeltuin en spoedig gaan we weer

Nou dan gaan we naar de speeltuin
En dan gaan we naar de speeltuin
En we wippen en we draaien en we schommelen zo fijn
Tot we mis’lijk van het draaien en de limonade zijn
Heel de dag is het dan feest tot we’r uitzien als een beest
Nu wij heerlijk in de speeltuin zijn geweest

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestPrint this pageEmail this to someone

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann