Eerlijk en prettig jongmens

Wanneer iemand denkt dat er in het verleden door de Binnenlandse Veiligheidsdienst een dossier over hem of haar is samengesteld, dan bestaat de mogelijkheid om inzage te krijgen in het betreffende dossier. Uiteraard moet er aan bepaalde voorwaarden worden voldaan zoals in de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten van 2002 beschreven staat.

Eén van die voorwaarden is dat dit dossier ouder moet zijn dan 5 jaar. Onlangs kreeg ik inzage in een dergelijk dossier en op mijn vraag aan de eigenaar ervan of ik hier een artikel over zou mogen schrijven was het antwoord ja, mits ik geen namen zou vermelden en dat doe ik dan ook niet.

Het inzagedossier
De begeleidende brief is ondertekend door de Coördinerend Juridisch Adviseur namens het plaatsvervangend Hoofd van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst en vervolgens namens de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. U ziet het, hier wordt serieus mee omgegaan.

Het dossier zelf bestaat uit 10 A4’tjes en 9 bijlagen. Enkele pagina’s ontbreken en delen van de tekst zijn onleesbaar gemaakt. Dit maakt je wel nieuwsgierig. Wat zou hier dan wel gestaan hebben?

Het begint met een betrouwbaarheidonderzoek. Het rapport dat hier betrekking op heeft, is in februari 1958 opgemaakt. Ik lees: Er is bij het ingestelde onderzoek niets ten ongunste kunnen blijken. Hij staat zeer gunstig aangeschreven. Betrokkene wordt beschreven als een eerlijk en prettig jongmens. Dat klinkt niet gek en je zou verwachten dat hiermee dit dossier is afgesloten maar niets is minder waar. Je vraagt je af hoe men tot deze conclusie gekomen is. Is er navraag gedaan bij mensen uit zijn omgeving en hoe betrouwbaar is die informatie? Dit jongmens was op dat moment 21 jaar. Op de volgende pagina wordt duidelijk dat hij een viertal landen in Europa bezocht heeft. Rusland ontbreekt hierbij en dat zal in die tijd als positief ervaren zijn. Kennelijk heeft hij zijn dienstplicht vervuld want volgens het hoofd van de militaire inlichtingendienst is hij afgevoerd van een met name genoemde deelnemerslijst. Over deze lijst heb ik overigens niets kunnen vinden. In 1967 heeft hij deelgenomen aan een tweetal protestmarsen tegen de oorlog in Vietnam. Het gaat hier om de ABC protestmars in ons eigen land en een mars in Brussel.

Na enig onderzoek kwam ik er achter dat de ABC protestmars een mars van enkele dagen betrof. Men liep van Rotterdam via Den Haag en Haarlem naar Amsterdam. Deze mars heeft de nodige publiciteit gekregen zoals uit de bijlagen blijkt. Vervolgens lees ik dat hij een baan in Den Haag gekregen heeft. De hierop volgende pagina bevat een kort verslag van wat er zich zoal afspeelt in en rond de flat waar hij woont. Hierdoor deel ik u mede, dat werd vernomen dat de woning in de flat zijn eigendom is. Er worden veel luidruchtige feestjes gegeven, waarbij hasjies wordt gebruikt. Er komen veel provo’s en dergelijke jongelui over de vloer. Hoewel hij lid is van de bewonersvereniging van de flat, wordt hij zoveel mogelijk geboycot. Regelmatig zijn de liften en de gangen volgeplakt met anti-Amerikaanse pamfletten. U ziet het, het beeld van dat prettige jongmens dat zeer gunstig stond aangeschreven, is aan het veranderen. Ook nu weer vraag ik me af hoe men wist dat hij geboycot werd. Is er navraag gedaan bij de buren? In 1971 heeft hij deelgenomen aan een demonstratie bij de Canadese Ambassade te ’s Gravenhage tegen het afslachten van jonge zeehonden. De rest van dit dossier bestaat uit enkele brieven, zowel door hemzelf geschreven als de antwoorden hierop. Hij heeft een aantal klachten neergelegd zowel bij de vaste Commissie voor de inlichtingen- en veiligheidsdiensten van de Tweede Kamer, als bij de centrale directie van het staatsbedrijf der posterijen, telegrafie en telefonie. Dit heeft een groot aantal kranten gehaald zoals uit de bijlagen blijkt, Zo kom ik onder andere Vrij Nederland tegen, het Algemeen Dagblad en het Eindhovens Dagblad. Het ging hier om het onrechtmatig openen van brieven en pakjes en om het afluisteren van de telefoon. Met deze klachten wordt kennelijk serieus omgegaan, gezien het feit dat de antwoorden ondertekend zijn door de Voorzitter van de vaste Commissie en de hoofddirecteur der Posterijen. Hij heeft deze klachten ingediend samen met iemand anders die min of meer dezelfde ervaringen had. Boven één van de krantenartikelen staat de kop: Kamercommissie hanteert standaardbrief en dat is juist. Beiden kregen exact hetzelfde antwoord terwijl je aanvankelijk de indruk kreeg dat het om een persoonlijk antwoord zou gaan. Twee Nederlandse burgers hebben een openlijk protest gepubliceerd tegen de werkwijze van de vaste Commissie voor de inlichtingen- en veiligheidsdiensten van de Tweede Kamer. Deze Kamercommissie heeft twee brieven met volstrekt identieke inhoud laten zenden in antwoord op twee klachten van geheel afwijkende strekking, zo lees ik. Overigens werden alle klachten ongegrond verklaard. De laatste bijlage betreft een artikel in het Haarlems Dagblad met als kop: Olifanten de beste kameraden van de Haagse politie en dat vraagt om enige uitleg. Tijdens de eerder genoemde ABC protestmars waar hij aan deelgenomen heeft, gebeurde er op het Malieveld iets bijzonders. De demonstranten besloten om op het Malieveld te verzamelen zodat men vandaaruit richting Wassenaar kon lopen. Op het Malieveld was het circus van Toni Boltini neergestreken. De deelnemers van de mars gingen voor de hekken van dit circus in het gras zitten om op elkaar te wachten. Tegen de wens van de aanwezige politieagenten in. De circusdirecteur zag zijn kans schoon en gaf de dompteur van de olifanten de opdracht om met een viertal olifanten langs het hek te gaan lopen zodat de demonstranten zouden verdwijnen en dat lukte dan ook. Dit heeft vele kranten gehaald zoals ook uit het dossier blijkt.

Niets ten ongunste
Kennelijk was dat al of niet prettige jongmens na 1971 niet interessant genoeg meer voor het bijhouden van een dossier, aangenomen dat in dat jaar het laatste verslag werd toegevoegd want dat hoeft natuurlijk niet het geval te zijn. Misschien was er niets meer ten ongunste over hem te vinden. Waarom de medewerkers van de B.V.D. in 1958 besloten hebben een dossier aan te gaan leggen is mij niet duidelijk geworden. Was dat jongmens al bekend bij de politie? Stak hij al boven het maaiveld uit want dat werd in de meeste gevallen niet op prijs gesteld. U weet het: Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg, wordt door veel mensen als norm gehanteerd.

Carl Doeke Eisma
carleisma@planet.nl

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestPrint this pageEmail this to someone

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann