Gotische Zaal gered door groothertogin van Saksen

Was Wilhelmina er niet geweest, dan liep een andere vrouw zich warm om koningin der Nederlanden te worden. Het was de zus van koning Willem III, Sophie van Oranje-Nassau die als hertogin van Saksen-Weimar-Eisenach in 1883 de beroemde Gotische Zaal kocht compleet met een perceel grond.

Rondom de erfopvolging van Willem III (1817-1890) wordt altijd geheimzinnig gedaan alsof er geen kandidaten meer beschikbaar waren. Maar niemand minder dan zijn zuster Sophie (1824-1897) is zich continu blijven warmlopen om in geval van nood bij te springen. Ondanks haar verplichtingen in Weimar, was ze veel in Nederland te vinden. Toen de kleine Wilhelmina eenmaal was geboren in 1880, ontstond er een hechte band tussen haar en haar tante. Sophie was graag in Den Haag, de stad waar ze was geboren op het Paleis aan het Lange Voorhout.

Haar vader was koning Willem II. Hij was een byzonder mens die zich in zijn Engelse tijd liet inspireren door de schitterende Gotische gebouwen die hij om zich heen zag. Niet zo verwonderlijk dat hij een Gotische Zaal ontwierp die bij zijn paleis aan de Kneuterdijk werd gebouwd. Dat was goed mogelijk omdat het paleis destijds over een immense tuin beschikte die voorbij de huidige Mauritskade liep.

Veel van ’s Konings architectonische hoogstandjes aan het Noordeinde zijn inmiddels verdwenen, maar gelukkig is de Gotische Zaal nog immer intact. Vermoedelijk is dat mede mogelijk gemaakt door de hertogin van Saksen die het gebouw van de gemeente Den Haag kocht in 1883. Maar hoe kwam de gemeente Den Haag eraan?

Sloop Gotische Zaal
Vrij eenvoudig omdat Willem III aanvankelijk had besloten dat het paleis aan de Kneuterdijk een andere bestemming moest krijgen, waarbij gedacht werd aan een museum. De gemeente Den Haag bood Zijne Majesteit in 1882 500.000 gulden voor het paleis. Daarvoor kreeg de gemeente het hele complex gebouwen tussen de Kneuterdijk, het Noordeinde en de Oranjestraat. Deze verkoop gold als een aantrekkelijke transactie, waar beide partijen beter van werden.

De gemeente kon eindelijk in het centrum creatief met wat statige gebouwen omgaan en Willem III kon zijn diverse vermogensbestanddelen herschikken.

Spoedig na de verkoop werden delen van het paleis gesloopt. De gemeente begon naarstig met het maken van nieuwbouwplannen in de omgeving. Zo wilde de Haagse stadsbestuurders de Kneuterdijk doortrekken naar de huidige Amaliastraat ten koste van de nodige historische gebouwen. Ook de Gotische Zaal moest ten prooi vallen aan de slopershamer.

Als pleister op de wonde zou de nieuwe brede straat Willem II-straat gaan heten. Vanuit de Haagse bevolking werd furieus geprotesteerd tegen dit afgrijselijke plan. De zaal oogde zo voornaam en statig. Zoiets moest eeuwig toegankelijk blijven voor vele landgenoten die respect hadden voor dit stijlvolle gebouw. Groothertogin Sophie steunde de Haagse bevolking!

In 1883 kocht ze de Gotische Zaal voor 78.500 gulden compleet met 2.200 m2 grond van de gemeente Den Haag. Bij haar grootse aankoop stelde ze wel als eis dat er aan de zuid- en westzijde voor een schutting gezorgd moest worden.

Eerbetoon
De intelligente en veelzijdige Sophie wilde de vermaarde zaal behouden als eerbetoon aan haar vader Willem II. Ze werd daarin gesteund door diverse instanties, die razend enthousiast waren met dit initiatief. Het maakte haar populair bij de Hagenaars.

De zaal, waar Sophie in 1842 was getrouwd, werd door haar en andere Oranjes afgestaan voor culturele manifestaties. De Willem II-straat is er nooit gekomen.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestPrint this pageEmail this to someone

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann