Count Basie: Bij toeval ging de primeur naar Den Haag!

De jazzgeschiedenis kent enkele legendarische ‘big bands’. Die van Duke Ellington, Glenn Miller, Tommy Dorsey, Harry James, Cab Calloway en Count Basie eisten die status al in hun begintijd op – in de jaren dertig en veertig van de vorige eeuw. Het handelsmerk van de Basie Big Band was het laten swingen van de blues. Begin jaren vijftig kwam Count Basie met een nieuwe band en deed iets nieuws: hij bracht de swingmuziek op een smaakvolle manier naar de concertzaal. Natuurlijk, swingmuziek bleef muziek om op te dansen, maar je kon er ook geboeid naar luisteren en ervan genieten. Met tappende voeten natuurlijk! Daarmee zou Basie de norm zetten voor big bands voor de jaren vijftig en zestig.

Het eerste optreden in Nederland vond plaats op zaterdag 27 maart 1954 in het Kurhaus op Scheveningen en daarmee had Den Haag de primeur in Nederland. De verwachtingen waren niet hooggespannen. Gerenommeerde bigbands als die van Duke Ellington en Lionel Hampton, waren teleurstellend geweest. Maar na afloop van het Basie-concert waren vriend en vijand aangenaam verrast. Deze band zou de toon zetten voor bigbands in de jaren vijftig en zestig.

Nadat bekend was geworden dat Basie naar Europa zou komen, ging de bekende impresario Lou van Rees (1916-1993) op zoek naar een mogelijkheid om hem ook naar Nederland te halen. Van Rees’ voorkeur voor een locatie ging uit naar het Concertgebouw in Amsterdam, maar tot zijn grote teleurstelling was die zaal volgeboekt en bleek het niet mogelijk een opening in het programma te forceren. Enkele grote bladen lieten dan ook weten dat ‘De Basie Band tot grote teleurstelling van de fans Nederland niet zal bezoeken’.

Gelukkig bleek het Kurhaus in Scheveningen wel beschikbaar op een dag die in het tourneeschema van de Basie Band paste. In allerijl werd voor twee optredens een reclamecampagne op gang gezet, maar door tegenstrijdige berichtgeving in de media raakten de twee concerten niet uitverkocht. De critici die voornemens waren het concert van Basie in het Kurhaus te bezoeken koesterden evenmin hoge verwachtingen. Maar ja, het was toch Count Basie!

Na afloop van het concert waren ze echter verrast en vol lof. Met name de briljante attaque van het koper, de mooie klankkleuren van de saxsectie en de dynamische ritmesectie waren in de smaak gevallen. Hagenaar Dim Kesber (1930-2013), rietblazer bij de Dutch Swing College Band, uitte zich in het muziekblad Rhythme enthousiast over dit optreden. Hij had ‘verantwoorde swingmuziek’ gehoord, vrij van goedkope effecten en hysterie. En, zich bijna verontschuldigend tot zijn ‘oude-stijl jazz’-dixieland achterban richtend: “Alhoewel er muziek met meer diepte bestaat, heb ik van dit concert genoten.”

De in Den Haag geboren trompettist en ex-bigbandleider Kees van Dorsser (1915-1988), oud-lid van de Dutch Swing College Band, zag zijn recensie voorzien van de kop: ‘Waar genot voor iedere jazzliefhebber’. Dit optreden is bewaard gebleven en wordt nu voor het eerst uitgegeven door de Stichting Doctor Jazz. De opnamen zijn gemaakt door Gé Bakker, die in Den Haag zijn beroemde GTB-studio had gevestigd.

Ben Kragting, producent van de Doctor Jazz-cd’s en oud-eindredacteur van het Doctor Jazz Magazine voor classic jazz, vertelt over zijn ontdekking van deze opnamen: “Ik had oorspronkelijk een cd gepland met Count Basiemateriaal uit 1947. Er was echter te weinig materiaal om een hele cd mee te vullen. Bij een van mijn bezoeken aan audio-restaurateur Harry Coster zag ik een zelfgemaakte LP op tafel liggen met daarop diverse opnamen die Gé Bakker in Den Haag voor zijn GTB-label had gemaakt. Het betrof een compilatie van muziek die hem blijkbaar had aangesproken. Uit nieuwsgierigheid vroeg ik Harry of hij de Basie-tracks voor me wilde afspelen. Het waren vier ongedateerde live-opnamen van de nieuwe Basie Band.

Mijn vermoeden dat het hier om Bakker’s eigen opnamen van Basie’s optreden in het Kurhaus van 27 maart 1954 ging, kreeg bevestiging van de concertrecensie de ik in het blad Rhythme las. Gé Bakker bleek die avond de geluidstechnicus te zijn geweest en had delen van het concert opgenomen. Met hulp van audioarcheoloog Tim de Wolf die het GTBarchief beheert, spoorden we de Basie opnamen op en er bleek voldoende materiaal aanwezig om een hele cd te vullen.

Harry Coster, de meester audio-restaurateur van Nederland, zorgde voor de hoognodige restauratie van de opnamen.” Het is nooit de bedoeling geweest dat de registratie van Basie’s Kurhausconcert zou worden uitgebracht. Gé Bakker (1910-1989) was door impresario Lou van Rees ingehuurd om de zaalversterking te verzorgen. Hij liet een bandrecorder meelopen om een beeld te krijgen van zijn geluidsmix en misschien om thuis na te genieten van het concert. De kwaliteit van de opnamen getuigt echter van vakmanschap en is verbluffend. In 1954, het jaar waarin de Kurhaus-opnames werden gemaakt, kon Bakker bogen op een ervaring van vijfentwintig jaar.

Zijn Geluids Technisch Bureau (GTB) had in die tijd een uitstekende reputatie verworven en hij was geen onbekende in de Haagse muziekscene. Zo maakte hij in zijn eigen studio demo’s voor bands vanaf de jaren dertig. In de jaren zestig zouden popbands als de Golden Earrings, Tee Set, The Outsiders en Earth & Fire bij Bakker hun platen opnemen. Het archief is overgedragen aan Peter Koelewijn en deze bracht het vervolgens in beheer bij audioarcheoloog Tim de Wolf. Zonder hulp en medewerking van beide had deze cd nooit tot stand kunnen komen.

De cd is te bestellen via www.doctorjazz.nl of via Pieter Bleijerveld (Job van der Havestraat, 8384 DB te Wilhelminaoord). Telefoonnummer: 0521-344 397.

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterPin on PinterestPrint this pageEmail this to someone

Reageren

WP-Backgrounds by InoPlugs Web Design and Juwelier Schönmann